Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/2093 K.2026/734

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz, davacıya ait bulunan Sakarya İli, Karasu İlçesi, Aşağıincilli Mahallesi, Kocamaşı mevkii, ... Ada, ...

Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan 36/3248 arsa payı C blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm numarasında bulunan taşınmazı müvekkilinin 10.09.2019 tarihinde ...'ten ipotekli olarak satın aldığı bu taşınmaz için eski malik ...'ün kullandığı krediye istinaden, davalı lehine Sakarya İli, Karasu İlçesi, Aşağıincilli Mahallesi, Kocamaşı mevkii, ... Ada, ...

Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan 36/3248 arsa payı C blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm numarasında bulunan bu taşınmaz üzerinde davalı lehine ipotek tesis edildiği, Eski malik ...'ün Vakıfbank. A.Ş - Tüccarbaşı Şubesi'nden kullandığı banka kredisi ile ilgili borcun tamamının ödendiğini, davacının eski malikin kullandığı kredi ödemesinin bitmesi ile T.C.

Kadıköy 19. Noterliği 30.03.2020 tarih ve ... yevmiye numarası ile ilgili bankaya Türk Medeni Kanunu gereği alınan kısmı borç ipoteğinin kaldırılmasına dair ihbarname gönderdiğini, müvekkil, T.C Erdemli 3. Noterliği 29.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ilgili bankaya bu kez de İpoteğin kaldırılmama nedenin tarafına yazılı olarak bildirilmesini, ipoteğin kaldırılmaması durumunda yasal yollara başvuracağını ihtaren bildirdiğini, davalıya, ipoteğin kaldırılması için davacı tarafından ihtarname çekilerek başvurulmasına rağmen davalı bu talebini yerine getirmediğini,

adı geçen taşınmaz üzerinde davalı lehine olan ipoteğin kaldırılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu’nun 3. maddesinin (k) bendindeki tanıma göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (l) bendindeki tanıma göre de tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade edeceğini,

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73. maddesinin (I) bendi gereğince de bu kanunun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılması gerektiğini, davacı ile müvekkil Banka arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davanın tarafları olan davacı ile müvekkil Banka arasında Tüketici Mahkemesi'nin görevine giren bir tüketici işlemi mevcut olmadığı gibi kaldı ki herhangi bir hukuki ilişki de bulunmadığını, Dava dışı ...’e ait iken kaydındaki davacı Banka lehine tesis edilmiş olan ipotekle birlikte davacıya satılmış olan Sakarya İli, Karasu ilçesi, Aşağıincilli Mah., ... ada,

... parsel, ... cilt no, ... sahife noda kayıtlı C Blok zemin kat 1 bağımsız bölüm nolu taşınmaza ilişkin ipotek belgesi ve resmi senedin 1. maddesi, “……. tarihli Konut Finansmanı Sözleşmesinden ve ayrılmaz bir eki olan ödeme planına uygun olarak kullandığı/kullanacağı krediden doğan borçları ve buna ilaveten Banka Merkez ve Şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı, kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından namına açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplardan veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve Bankamız Merkez ve Şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil,

müşterek borçlu, yed'i emin ve sair sıfatlarla imzasını havi olarak işleme kabul ettiği kambiyo senedi, mukavele, sözleşme, taahhütname ve saire ile ithalat, ihracat ve bilimum kambiyo ve kısa, orta, uzun vadeli kredi işlemlerinden ve sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, kanun gibi diğer her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarını Anapara olan 150.000-TL ve buna ek olarak …….

Birinci dereceden ve fekki Bankaca bildirilinceye kadar hüküm ifade etmek üzere süresiz olarak ipotek etmeyi kabul ettiğini... '' şeklinde düzenlendiğini, ...’ün kredi borçlarının teminatını teşkil eden taşınmazın ipotek akit tablosunda, ipoteğin sadece konut finansmanı sözleşmesine özgülenmediği başka bir ifadeyle, ipoteğin adı geçen borçlunun davacı bankaya olan asaleten ve kefaleten her ne sebeple olursa olsun doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil edeceğinin açık olduğunu,

müvekkil Bankanın Tüccarbaşı Şubesi ile dava dışı Ser Kuaför Kozmetik Turizm İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen Kredi Genel Sözleşmelerine istinaden krediler açılmış ve kullandırıldığını, söz konusu sözleşmelerin hükümlerine riayet etmeyen borçlulara hesap kat ihtarnameleri keşide edilerek borçlar bildirilmiş, borçların verilen süre içinde ödenmemesi durumunda borçların tahsilini teminen haklarında yasal takip işlemlerine başlanacağı ihtar edilmiş, ihtarnameye rağmen borçların ödenmemesi üzerine borçlardan kefil sıfatıyla sorumlu olan ... hakkında İstanbul Anadolu 16. İcra Müdürlüğü’nün 2020/2219, 2020/2220,

2020/2221 ve 2020/11976 E. sayılı dosyalarıyla icra takipleri başlatılmış olup, bahse konu icra dosyalarına konu edilen borçlar halen devam ettiğini, davanın görev yönünden usulden reddine, esasa girmeden eksik harcın tamamlatılması ile ilgili olarak davacıya muhtıra gönderilerek eksik harcın tamamlatılmasına, eksik harcın davacı tarafından tamamlanmaması halinde davanın esasa girilmeden reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı lehine 11.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senetle tesis olunan Dava konusu Sakarya İli, Karasu İlçesi, Aşağıincilli Mahallesi, Kocamaşı mevkii, 1163 Ada, 2 Parsel Numarasında tapuya kayıtlı bulunan 36/3248 arsa payı C blok, zemin kat, 1 bağımsız bölüm olarak tapuya kayıtlı taşınmaz üzerindeki ipoteğin FEKKİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...’ün ipotek kapsamındaki borçları ve dolayısıyla ipoteğin teminat vasfı aynen devam ettiğini, ipotek kapsamındaki borçlar tamamen tahsil ve tasfiye edilmedikçe veya davacı tarafça ipotek bedeli olan 150.000,00-TL davalı bankaya ödenmedikçe ipoteğin fekki talep edilemeyeceğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/07/2024 Tarih - 2024/86 Esas - 2024/378 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalı bankadan kullanılan kredinin teminatı olmak üzere krediye konu taşınmaz üzerine tesis edilen ipoteğin, kredi borcunun tamamen ödenmesi nedeniyle fekkine karar verilmesine istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde, davacının Sakarya ili, Karasu ilçesi, aşağı incili Mahallesi Kocamaşı mevkii ... ada ... parselde kayıtlı bulunan, C blok Zemin kat 1 numaralı bağımsız bölümü 10/09/2019 tarihinde dava dışı ... ten ipotekli olarak satın aldığı,

söz konusu taşınmazı üzerinde, önceki malik tarafından davalı bankadan kullanılan kredi nedeniyle ipotek tesis edildiğini, ancak bu kredi borcunun tamamen ödendiğini, borcun tamamen sona ermesine rağmen ipoteğin kaldırılmadığını, bu nedenle Kadıköy 19. Noterliğinin 30/03/2020 tarihli ihtarnamesi ile davalı bankaya başvurulduğunu, ancak ipoteğin kaldırılmadığını belirterek taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılması talebinde bulunduğu, davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde;

dava konusu ipoteğin yalnızca belirli bir kredi borcuna özgülenmediğini, ipotek akit tablosu uyarınca borçlunun bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminat altına alındığını, bu kapsamda dava dışı borçlu ile banka arasında genel kredi sözleşmesi de bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında çeşitli kredi ilişkilerinin devam ettiğini, ipoteğin halen geçerli teminat teşkil ettiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, davacının, dava konusu taşınmazı ipotekli olarak satın aldığını, ipoteğe konu kredi borcunun tamamen ödendiğini, buna rağmen ipoteğin kaldırılmadığını ileri sürdüğü, davalı bankanın ise; ipoteğin yalnızca belirli bir borca özgülenmediğini, borçlunun bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçlarını teminat altına aldığını savunduğu görülmektedir.

Tüm dosya kapsamı, ipotek akit tablosu, taraf beyanları ve özellikle, 24/04/2024 tarihli bankacı bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 11/08/2015 tarih, ... yevmiye numaralı resmi senet ile tesis edilen 150.000,00 TL bedelli 1. Derece ipoteğin, dava dışı ... tarafından kullanılan 70.000,00 TL tutarlı konut kredisi teminatı olarak tesis edildiği, söz konusu kredi borcunun 19/03/2020 tarihinde tamamen kapatılarak kredi riskinin sıfırlandığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar ipotek resmi senedinde, borçlunun bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçlarını kapsar şekilde geniş içerikli düzenlemelere yer verilmiş ise de; somut olayda bu hükümlerin kapsamı, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği ve özellikle davacının taşınmazı tüketici sıfatıyla edinmiş olması birlikte değerlendirildiğinde, bu tür genel ve belirsiz genişletici kayıtların haksız şart niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

Nitekim, ipoteğin dayanağını oluşturan konut kredisi borcu tamamen sona ermiş olup, davalı bankanın ipoteği; dava dışı borçlunun üçüncü kişi sıfatıyla taraf olduğu ve davacı ile doğrudan bağlantısı bulunmayan diğer kredi ilişkilerine dayandırarak sürdürmesi, ipoteğin kuruluş amacını aşan bir teminat kullanımına yol açmaktadır.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı bankanın ipoteği ilişkilendirdiği icra takiplerinin, dava konusu ipoteğin asli teminatını oluşturan konut kredisi dışında kalan borçlara ilişkin olduğu, bu borçların ipotek kapsamında değerlendirilmesinin dürüstlük kuralı ve tüketicinin korunması ilkeleri ile bağdaşmayacağı anlaşılmaktadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un Tüketici sözleşmelerindeki haksız şartlar başlıklı 5 inci maddesi şöyledir: (1) "Haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartlarıdır. (2) Tüketiciyle akdedilen sözleşmelerde yer alan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür.

Sözleşmenin haksız şartlar dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda sözleşmeyi düzenleyen, kesin olarak hükümsüz sayılan şartlar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. (3) Bir sözleşme şartı önceden hazırlanmış ve standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.

Sözleşmeyi düzenleyen, bir standart şartın münferiden müzakere edildiğini iddia ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür. Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden standart sözleşme olduğu sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını engellemez.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20.04.2021 tarihli ve 2020/8138 E., 2021/4360 K.; 08.12.2021 tarihli ve 2021/4139 E., 2021/12670 K.; 16.03.2022 tarihli ve 2021/1625 E., 2022/2357 K.; 24.03.2022 tarihli ve 2022/279 E., 2022/2730 K. sayılı ilamlarında da; "sair bankacılık ve borç işlemlerinden dolayı doğmuş ve doğacak asalet ve kefalet borçlarının ayrıca herhangi bir şekilde Bankaya karşı doğmuş ve doğacak ipotek verene ait asalet borçlarının teminatı olarak " verilen üst sınır ipoteklerinde ilgili kısım haksız şart olarak kabul edilmiştir.

Yine, bu hukuki yaklaşımın, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2025/4849 E. 2026/261 K. Sayılı ilamında da benimsendiği, anılı kararda, konut kredisi teminatı olarak tesis edilen ipoteğin kredi borcunun sona ermesine rağmen genel işlem koşulları niteliğinde genişletici hükümler gerekçe gösterilerek farklı borçlar için teminat olarak kullanılmasının mümkün olmadığı, su tür kayıtların tüketici yönünden bağlayıcı kabul edilmeyeceğinin vurgulanmış olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, eldeki davada, ipoteğin teminat altına aldığı asıl borcun sona ermiş olması karşısında, ipoteğin fekki talebinde bulunan davacının isteminin yerinde olduğu sonucuna varıldığından, ilk derece mahkemesince yapılan değerlendirmenin, dosya kapsamına ve hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı kurum harçtan muaf olması nedeniyle, istinaf aşamasında yatırılan 2.561,62-TL İstinaf Karar Harcı ile 1.169,40-TL istinaf Kanun Yoluna Başvurma harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

3-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/04/2026

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... *Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*