Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1029 K.2025/1364

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasındaki ürün satışı üzerine kurulu ticari ilişki kapsamında davacı tarafından üretilen ürünlerin davalıya hasarsız ve kusursuz olarak teslim edilmesine rağmen davalı tarafın ticari satışlarda malın ayıplı çıkması sebebiyle seçimlik haklarını kullanmak namına hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Gölcük İcra Müdürlüğünün 2024/3208 E. sayılı dosyasında başlattıkları icra takibine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalı yanın, takibin durmasına sebebiyet verdiğini beyanla, itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı dava konusu borçtan kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmadığını, 12/08/2024 tarihli ve ... nolu fatura kesilen malzemelerin Erdek İkmal Birliği Komutanlığı'na gönderildiğini ve komutanlıkça yapılan muayene sonucu söz konusu malzemelerin kabul edilmediğini, kabul edilen malların 05/11/2024 tarihli ve ... nolu fatura ile alacaklıya iade edildiğini, aynı malzemelerin Kopuzlar firmasından temin edilerek ilgili komutanlığa taraflarınca teslim edildiğini, 19/08/2024 tarihli ... nolu faturadaki malzemelerin de malzeme niteliklerine uygun olmadığı gerekçesi ile reddolduğunu,

malzemelerin henüz taraflarına iade edilmediğini, iade edildiği takdirde davacı tarafa teslim edeceğini, tüm bu nedenlerle herhangi bir borcumuz bulunmadığından ötürü davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mübrez karşılaştırmalı alış-satış analizi incelendiğinde davalının esnaf olmadığının açık olduğunu, işin ticari niteliği mahkemece göz ardı edildiğini, dava konusunun “ticari satıştan doğan alacak” olması bile tek başına ticaret mahkemesinin görevli kılınması gerektiğini, vergi usulü veya bilanço esasına göre defter tutma, uyuşmazlığın ticari niteliğini ortadan kaldırmayacağını, davalının ürün alım miktarı ticari faaliyet niteliğini açıkça gösterdiğini, görevli mahkemenin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı Amasya Vergi Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; müvekkilin tacir olmadığı esnaf büyüklüğünde "davalının faaliyetini 02/11/2022 tarihinde terk ettiği, son olarak ikinci sınıf tüccar olduğu ve defter beyan sistemi kapsamında işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu " bildirildiğini, davalının tacir olmadığı gelen müzekkere cevaplarında da belirtildiğinden, davanın nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2025 Tarih - 2025/35 Esas - 2025/208 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturadan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, faturadan kaynaklanan alacağının tahsili için Gölcük İcra Dairesi'nin 2024/3208 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Eldeki davada; davacının tacir olduğu, davalının ise mahkemece davalının esnaf/tacir araştırmasının yapılması sonrasında dosya arasına alınan 31.01.2025 tarihli Gelir İdaresi Başkanlığı

, Kocaeli Defterdarlığı

, Gölcük Vergi Dairesi Müdürlüğünce verilen 31/01/2025 tarihli cevabi yazısında belirtilen alış ve satış miktarlarının 213 sayılı VUK'un 177. maddesinde belirlenen 2024 yılı esnaf sınırını aştığı anlaşıldığından davalının da tacir sayılması gerektiği, tacirin tüm işlerinin ticari olmasının asıl olduğu kabul edilerek uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesinden kaynaklandığı gözetildiğinde görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince; davaya Asliye Ticaret Mahkemesi olarak bakılması ve yargılamanın esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması doğru olmadığından kararın kamu düzeni gereği kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2025 Tarih - 2025/35 Esas - 2025/208 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/07/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*