Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1549 K.2025/1971

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; talep eden banka ile dava dışı Gençler Fındık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında genel kredi sözleşmesi imzalanarak kredi kullandırıldığı, karşı taraf ...'in ise kefil sıfatıyla sözleşmede yer aldığını, borcun ödenmemesi sebebiyle borçlu ve kefile 17 Nisan 2025 tarihinde Ankara 16. Noterliği’nin ... yevmiye nolu kat ihtarnamesinin gönderildiğini belirterek asıl alacak ve faizi ile birlikte toplam 17.619.893,852-TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şart olmayıp alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmesi gerektiğini, başka bir söyleyişle alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekli ve yeterli olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunulan belgeler; borçlunun imzasının yer aldığı kredi sözleşmesi, kefalet sözleşmesi,

borçluya gönderilen "hesap özetini ihtiva eden" noter onaylı kat ihtarnamesinin, tüm sayfalarının da yer aldığı asıllarının sunulması hususunda mahkeme kalemi ile görüşülmüş ve mahkeme kalemi evrak asıllarının talep edilmediği, imzalı sayfaların fotokopisinin sunulmasının yeterli olduğu belirtilerek evrak aslı istenmediğini, somut durumda, ihtiyati haciz kararının reddine sebebiyet verecek hiç bir husus bulunmamakta olup, gerek yasa gerekse içtihatlarla da kabul gören "yaklaşık ispat" koşulu sağlandığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/07/2025 Tarih - 2025/233 D.İş Esas - 2025/231 D.İş Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; talep edenin, dava dışı Gençler Fındık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan 04.10.2023 tarihli 20.000.000-TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesinde 25.000.000-TL tutarlı ve 14.05.2020 tarihli 10.000.000-TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesinde 11.000.000-TL tutarlı olarak karşı tarafın kefaleti bulunduğunu, borcun vadesinde ödenmemesi üzerine talep eden bankanın alacağı kat ettiğini ve ihtarname gönderdiğini, bugüne kadar borç ödenmediği gibi borçluların sürekli olarak uyarıldığı halde sonuç alınamadığını,

haklarında başka icra takibi başlatıldığı ve hatta taşınmazlarını başkalarına devrettiklerine dair istihbarat elde edildiğini iddia ederek , karşı taraf hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, karşı tarafın, talep edilen ihtiyati haciz talebin reddini istediği, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, karara karşı talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; ihtiyati haciz, 6100 sayılı HMK'nın 406-(2) maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde:

“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur.

Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyati haciz isteyebilir.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; 2004 sayılı İİK’nın 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

2004 sayılı İİK'nın 258-(1) maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi yaklaşık ispat yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.

Eldeki uyuşmazlıkta; yukarıda açıklandığı üzere, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ihtiyati haciz talep eden alacaklının muaccel bir alacağı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmekte olup alacağın tam olarak ispatı gerekmemektedir.

Eldeki uyuşmazlıkta; ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından dosyaya sunulan kredi sözleşmesi, anılan kredi sözleşmesinde karşı taraf ...'nin

müteselsil kefil sıfatıyla imzasının bulunması, kefalet limitinin, kefalet tarihinin açıkça yazması, bu hususların el yazılı şekilde olması davalının kefalet tarihinde asıl borçlu şirketin ortağı olması, bu nedenlerle 6098 sayılı yasanın 584/3.maddesi gereği anılan kefalet için eş rızasının da gerekmemesi anlaşıldığından ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatın oluştuğu görülmekle ilk derece mahkemesince, alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin, nakdi krediler yönünden %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde reddine karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Öte yandan;

Teminat alacağı niteliğindeki gayrinakdi alacakların depo edilmesi yönünden ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceğine ilişkin, Yargıtay 11. ve 19. Hukuk Daireleri arasındaki içtihat farklılığı üzerine. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nda içtihatların birleştirilmesi yoluna gidilmiştir. Buna göre, "İcra ve İflas Kanunu'nun 257’nci maddesinde; ihtiyati haciz şartları sayılmıştır.

Bu madde de 17.07.2003 gün ve 4949 sayılı Kanun'un 59’uncu maddesiyle yapılan değişiklikte; madde başlığı "İhtiyati haciz” iken "İhtiyati haciz şartları"; birinci fıkrasında yer alan "borcun" ibaresi, "para borcunun" şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik göstermektedir ki; teminat alacakları için İcra ve İflas Kanunu'nun 42’nci maddesi gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilir ise de ihtiyati haciz kararı verilemez.

Çünkü İcra ve İflas Kanunu'nun 257’nci maddesinde ihtiyati haciz, sadece "para alacakları" için öngörülmüştür. İhtiyati haciz; "icra işlemi" değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan; ancak, İcra ve İflas Kanunu'nun 257’nci maddesindeki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. O hâlde, teminatın “depo edilmesi” için ihtiyati haciz kararı verilemez" (Yargıtay Büyük Genel Kurul, 2016/1 Esas - 2017/6 Karar, Karar Tarihi: 27.12.2017).

Anılan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun içtihadı dikkate alındığında; ilk derece mahkemesince, teminat alacağı niteliğindeki gayrinakdi alacakların depo edilmesi yönünden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği gerekçesiyle bu yöndeki talebin reddedilmesi doğru görülmüş olup, ihtiyati haciz isteyen/alacaklı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde bulunmamıştır.

Karar başlığında; talep bilgilerinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle ksımen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)İhtiyati haciz talep edennin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/07/2025 Tarih - 2025/233 D.İş Esas - 2025/231 D.İş Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a-İhtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜNE,

b-Karşı taraf/Borçlunun nakdi krediler olan 13.487.477,60 TL alacağı karşılar miktardaki taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE,

c-Takdir olunan alacağın (13.487.477,60 TL) %15'i nakit ya da kesin ve süresiz teminat mektubu talep eden/alacaklı tarafından mahkeme veznesine depo edildiğinde, kararın infazı için bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından alacaklı vekiline verilmesine,

ç-İhtiyati haczin İlgili İcra Müdürlüğünce infazına,

d-Gayrinakdi alacakların depo edilmesi yönünden ihtiyati haciz isteminin REDDİNE,

e-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

f-İhtiyati haciz talep eden alacaklının yaptığı 615,40 TL başvurma harcı ile 1.013,90 TL peşin harcın karşı taraf/borçludan alınarak talep eden alacaklıya verilmesine,

g-İhtiyati haciz talep eden kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince 10.000,00-TL vekalet ücretinin karşı taraf/borçludan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

ğ-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

c-İstinaf eden tarafından yapılan 1.683,10-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 501,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.184,10 TL'nin karşı taraftan tahsili ile istinaf edene verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Talep edenin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince talep edene iadesine,

e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*