Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1883 K.2025/2100

4- ...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 22/04/2024

KARAR TARİHİ : 05/12/2025

KR. YAZIM TARİHİ : 05/12/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından Gebze İcra Dairesi'nin 2024/6231 Esas sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itirazlar üzerine Gebze İcra Dairesi tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, daha sonra taraflarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla Gebze İcra Dairesi'nin 2024/6231 Esas sayılı dosyasındaki güncel takip tutarının taraflarına ödenmesi adına dava şartı olan arabuluculuk süreci başlatıldığını ve bu süreç de anlaşmama ile sonuçlanmadığını, müvekkili şirketin, bir filo araç kiralama şirketi olup;

rent to rent sözleşmesiyle alt kiracı olarak Kemal Kerpetoğlu San. ve Ti.c A.Ş'den araç kiraladığını, kiralanan araçlardan bir tanesi de "34 ... 733 plakalı Renault Clio 5 1.0 T Ce Joy 2023 model yılındaki" araç olduğunu, işbu aracın 20.12.2023 tarihinde; davalılardan Tagy Bilişim Tekn. E- Tic. Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'ne, 20.12.2023-19.01.2024 tarihleri arasında araç 1.675 km'de iken kullanılmak üzere kiralandığını, müvekkili şirketinin kiralayan sıfatı ile kiracı sıfatına haiz Tagy Bilişim Tekn. E- Tic Sanayi Ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yazılı araç kiralama sözleşmesi akdedildiğini, kira sözleşmesinde sürücü olarak ...; sürücü 2 olarak ... belirtildiğini, sözleşmede sürücülerin her ikisinin de imzacı olduklarını, daha sonra kiracı tarafın talebi üzerine kiralama sözleşmesinin uzatıldığını, kiralama faturaları ve ödeme dekontları ile de araç kira süresinin uzatıldığının sabit olduğunu, işbu süre içerisinde ise icra dosyasındaki alacak taleplerine konu olan trafik kazasının gerçekleştiğini, kira sözleşmesine konu aracın 27.01.2024 tarihinde Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Abdi İpekçi Mahallesinde kazaya karıştığını,

yaşanan trafik kazasında müvekkil şirket bünyesinde kiralanan 34 ...

733 plakalı aracın sürücüsü, kira sözleşmesinde belirtilen sürücüler de tarafımıza yazılı olarak bildirilmeyen ... olduğunun tespit edildiğini, kazaya sebebiyet veren sürücülere alkol testi yaptırılmış olduğunu, müvekkil şirket tarafından kiraya verilen aracın sürücüsü ...'ün alkollü olduğu, meydana gelen kazada müvekkilin kiraladığı araçta ağır hasar meydana geldiğini, aleyhine icra takibi başlattıkları karşı taraflar sözleşme yükümlülüklerine aykırı davrandığını, bu nedenle delillerin kaybolmaması adına, araçtaki maddi hasar tespitinin yapılmasını, Gebze 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/10 D.

İş dosyası ile 34 ...

733 plakalı Renault Clio 5 1.0 TCe Joy 2023 model yılındaki aracın; kaza tarihi olan 27.01.2024 tarihindeki rayiç bedelinin, müvekkilin araç kiralama faaliyetini yürütüyor olması nedeniyle aracın kaza yapması nedeniyle uğradığı günlük kazanç kaybı bedelinin, aracın onarım durumunun mümkün olmadığının tespitini, onarımın mümkün olması durumunda hasarlı parçalar ile onarım ve işçilik giderlerinin tespitini, kaç günde eski haline getirileceğini ve bu süreçteki kazanç kaybını, değer kaybı bedelinin, sözleşme uyarınca kilometre aşım bedelinin, bilirkişi marifetiyle tespiti talep edildiğini, müvekkil şirket ile Tagy Bilişim Tekn.

E- Tic Sanayi Ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yazılı araç kiralama sözleşmesine göre kaza konusu aracın günlük kiralama ücreti 760,00.-TL olduğunu, kiracı tarafın talebi üzerine kiralama sözleşmesi 1 ay daha uzatılmış olup sözleşmenin bitim tarihi 19.02.2024'e uzatıldığını, meydana gelen kaza sonucunda fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirket 20.02.2024 tarihi ile 28.02.2024 takip açılış tarihi arasındaki ticari kazanç kaybını talep ettiğini, müvekkili şirketin işbu tarihler arasındaki kazanç kaybının (9 gün x 760,00.-TL) 6.840,00.-TL olduğunu ifade ederek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...1-Davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

2-Davalılar ... ve TAGY Bilişim Teknolojileri E-ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,

Davalı borçlular, ... ve TAGY Bilişim Teknolojileri E-ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/6231 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 576.840,00.-TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik, hatalı ve özensiz olduğunu, hükme esas alınabilecek yeterlikte olmadığını, tüm davalılar yönünden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin, raporun yeterli ve tatmin edici olduğunu değerlendirdiği takdirde ek rapor almayı reddedebileceğini, bu nedenle davalının bu yöndeki beyanlarının hukuki gerekçelendirmeden uzak olduğunu, herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığını; mahkemece usulden ret kararının verilmesi durumunda vekalet ücretinin mahkemenin takdiri doğrultusunda belirleneceğini, dolayısıyla davalı tarafın bu husustaki iddialarının da yersiz olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/04/2025 tarih, 2024/316 Esas - 2025/334 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 27/01/2024 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle pert total bedelinin ve kazanç kaybı bedelinin tazmini için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, davalılar ... ve TAGY Bilişim Teknolojileri E-ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki davanın kısmen kabul-kısmen reddine, davalı borçlular, ... ve TAGY Bilişim Teknolojileri E-ticaret Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/6231 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 576.840,00.-TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (6100 Sayılı HMK 1.madde) Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi görevi dava şartları arasında saymıştır. Bu itibarla görev kuralları tarafların ileri sürmesine gerek olmaksızın hâkim tarafından ve yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İİK'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalarla bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir

Somut olayda; davacı şirketin de alt kiracı olarak Kemal Kerpetoğlu San. ve Tic A.Ş'den kiralanan araçlardan bir tanesi olan "34 ... 733 plakalı Renault Clio 5 1.0 T Ce Joy 2023 model yılındaki" aracı 20.12.2023 tarihinde; davalılardan Tagy Bilişim Tekn. E- Tic. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ne, 20.12.2023-19.01.2024 tarihleri arasında araç 1.675 km'de iken kullanılmak üzere kiralandığı, davacı şirketin kiralayan sıfatı ile kiracı sıfatına haiz Tagy Bilişim Tekn.

E- Tic Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yazılı araç kiralama sözleşmesi akdedildiği, kira sözleşmesinde sürücü olarak ...; sürücü 2 olarak ... belirtildiği, kiracı tarafın talebi üzerine kiralama sözleşmesi 1 ay daha uzatılmış olup sözleşmenin bitim tarihi 19.02.2024'e uzatıldığı, işbu süre içerisinde ise icra dosyasındaki alacak taleplerine konu olan trafik kazasının gerçekleştiği, kira sözleşmesine konu aracın 27.01.2024 tarihinde Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Abdi İpekçi Mahallesinde kazaya karıştığı, yaşanan trafik kazasında davacı şirket bünyesinde kiralanan 34 ...

733 plakalı aracın sürücüsü, taraflarına yazılı olarak bildirilmeyen ... olduğunun tespit edildiği, ...'ün ise alkollü olduğu, davacının davalılara kiraladığı araçta ağır hasar meydana geldiği, davalıların kira sözleşmesindeki yükümlülüklerine aykırı davranmaları nedeniyle meydana gelen kaza sonucunda aracın onarım bedeli ve ticari kazanç kaybının istemi amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Borcun kaynağı ve temel ilişki kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğundan 6100 sayılı HMK.nun 4/1-a maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir.

(Benzer yönde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 2023/2688 esas 2023/2386 karar sayılı ilamı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2022/3459 esas 2023/414 karar sayılı ilamı)Bu nedenle Mahkemece 6100 sayılı yasanın 114/1-c ve 115/2.maddeleri gereği mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesi hatalıdır.

2-Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri incelenmemiştir. Açıklanan bu nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, davalı vekilinin istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, HMK'nın 353-(1)-a) maddesi gereği Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine açılan davanın dava şartı (görev) yokluğu nedeniyle HMK'nın 114-(1)-c) ve 115-(2) maddeler gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir..04/12/2025

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

Davalının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/04/2025 tarih, 2024/316 Esas - 2025/334 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılan davanın (görev) dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114-(1)-c) ve 115-(2) maddeler gereğince USULDEN REDDİNE,

Dairemiz kararı kesin nitelikte olduğundan, HMK'nın 20. maddesi uyarınca bu kararının tebliğ tarihinden itibaren (2) haftalık kesin süre içinde ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde ilk derece mahkekmesince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

b-6100 sayılı HMK'nın 331-(2) maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,

c-6100 sayılı HMK'nın 331-(2) maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkemece verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunda karar verilmesine

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Karar Harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine.

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/12/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*