Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/321 K.2025/591

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı/talep eden vekili dilekçesinde özetle; davacı şirketin lehtar olduğu, keşidecisi ... olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan Türkiye Halk Bankası A.Ş.

Sanayi/Kahramanmaraş Şubesi'nin 3.000.000,00 TL bedelli 01.05.2025 keşide tarihli ... numaralı çeki, Kahramanmaraş'tan kargoya verilmesi ve kargo şirketi olan Yurtiçi Kargo tarafından kaybedilmesi üzerine mezkur çekin zayi olduğunu, dilekçe ekinde mahkemeye sunmuş oldukları 03.01.2025 tarihli Yurtiçi Kargo Gaziantep Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve imza altına alınan konusu "kayıp gönderi hakkında" olan yazılı belgede "Şirketimiz aracılığıyla gönderilen ...... tarih ve ... fatura nolu, göndericisi ...-NUR TİCARET alıcısı MARPOL PARLATICI SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ olan 1 adet gönderiniz kayıp duruma düşmüş olup,

kayıp araştırmamız devam etmektedir." şeklindeki ifade ile de çekin zayi olma nedeninin açıkça izah edildiğini, müvekkili şirketin hem 3.000.000,00 TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla işbu davayı açtığını bu sebeple; öncelikli olarak müvekkili şirketin mağdur olmaması için, dava konusu edilen kargo firmasının faaliyeti kapsamında kaybolan çekin ödenmemesi, yazdırılmaması, çekin mahkemeye teslimi vb. konularda, davadaki hakları nazara alınarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir mahiyetinde ödeme yasağı konulmasına, davamızın kabulü ile.

Türkiye Halk Bankası A.Ş. Sanayi/Kahramanmaraş Şubesi 3.000.000,00 TL bedelli 01.05.2025 keşide tarihli ... numaralı çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 17/01/2025 TARİHLİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davacı vekilinin davaya konu çek için ödeme yasağı konulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; talep eden şirketin lehtar olduğu, keşidecisi ... olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan Türkiye Halk Bankası A.Ş.

Sanayi/Kahramanmaraş Şubesi 3.000.000,00 TL bedelli 01.05.2025 keşide tarihli ... numaralı çekin ziyaa uğrama şekli ve süreci dava dilekçesinde de izah edildiği üzere Kahramanmaraş'tan kargoya verilmesi ve kargo şirketi olan Yurtiçi Kargo tarafından kaybedilmesi şeklinde gerçekleştiğini, yasal düzenlemeler,

doktrin görüşleri ve Yargıtay uygulamaları ışığında işbu davayı açmaktaki hukuki yararın "lehtar olma" ölçütü olduğu açık olup çekin ziyaa uğraması nedeniyle iptaline ilişkin taleplerde yaklaşık ispat ölçütü aranmış olup müvekkilin bu kapsama aykırı olarak daha fazla ispata zorlanması kanuna ait zayi sebebiyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir ki bu hususu hukuk kesinlikle korumayacağını (Yargıtay 11. HD' nin 25/06/2014 T.

2014/6701 E-2014/12060 K.), TTK'nın 757. maddesi gereğince, ödemeden men kararı verilmesi kanuni bir gerekliliktir aksi halde telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğacağını beyan ederek, yerel mahkeme ara kararının kaldırılması ile bahsi geçen çekle ilgili ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/49 Esas - 17/01/2025 tarihli ara kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çekin iptali istemine, talep; çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince; davacı vekilinin davaya konu çek için ödeme yasağı konulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili, ... tarafından düzenlenen ve lehtarı davacı olan çekin davacıya teslim edilmek üzere kargoya verildiği ve kargoda kaybolduğunu belirterek çekin zayi nedeniyle iptalini ve ödemeden men yasağı konulmasını talep ettiği görülmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 788-(1) hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir).

Eldeki olayda, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra davacı lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının çeklerin hâmili olduğunu ve elinde iken zayi olduğunu yaklaşık olarak ispat edemediğinin kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/03/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*