Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2023/1841 K.2023/1581

Samsun 3.Asliye Hukuk ve Samsun Asliye Ticaret Mahkemeleri'nce ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesini özetle: Geçmişte müvekkili şirket adına kayıtlı İlkadım İlçesi, Cedit Mahallesi, .... ada, .... parsel B.B.No:.... ve .... nolu bağımsız bölümlerin, ....ye olan borcun ödenmesinin teminatı olarak ve 19.12.2012 tarihli protokol uyarınca ...'e devredildiğini, devir sebebinin tapuda satış olarak gösterildiğini ancak taraflar arasında inanç sözleşmesi bulunduğunu, zira ....ne olan borcun protokole uygun olarak ödenmesi durumunda taşınmazların davacıya iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacı şirketin farklı sebeplerle borcunu ödeyemediğini ve böyle olunca davalının taşınmazları iade etmediğini,

borcu ödemeye hazır olduklarını ve bu yönde tesis edilecek depo kararı üzerine borcun depo edileceğini beyanla, 2 ve 3 nolu bağımsız bölümlerin davalı adına kayıtlı tapusunun iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi "davanın taraflarının tacir olduğu ve davalının .....nin ortağı olarak hareket ettiği, dolayısıyla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu " gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden görevsizlik verilmiştir.

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi " Davanın dayanağı olarak ibraz edilen 19.12.2012 tarihli protokolün tarafları, davacı şirket ile dava dışı .... olup, davalı ....'ün bu protokolü dava dışı ...ni temsilen imzaladığı görüldüğünü, yani, protokolün tarafı davalı ....ün şahsı değil, yetkilisi olduğu dava dışı ... şirketidir.

Davalı ....'e, dava konusu taşınmazların halihazırda maliki olması hasebiyle husumet yöneltildiği, davacı şirket ile davalı .... arasında bir "ticari ilişki" bulunmadığı, ticari ilişki, davalı ....ün yetkilisi olduğu dava dışı ... ile davacı arasında olduğu, Davalı ....'ün davacı şirket ile arasındaki ilişki ise, davaya konu taşınmazların devrine ilişkin "tapu devir ilişkisidir" ve bu ilişki davalı .... tacir olmadığından ticari mahiyet arz etmediği,

O halde, her iki taraf tacir olmadığından ve uyuşmazlık onların ticari işletmesini ilgilendirmediğinden (davacı şirket ile dava dışı ....nin ticari işletmeleriyle ilgili olduğundan) davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilmesine olanak bulunmadığı, Davada tartışılıp çözüme kavuşturulması gerekli mevzu, inançlı işlem sözleşmesi hükümlerini havi olduğu ileri sürülen protokol şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği konusu olduğundan ve dava 19.12.2012 tarihli protokole istinaden tapu iptali tescil talepli açıldığından,

husumetin, protokolün tarafı olması hasebiyle .... şirketine ve tapuda malik göründüğünden ....'e birlikte yöneltilmesi gerekli ve zorunlu olduğunu, sadece böyle bir senaryoda, ....şirketi de davanın tarafı olacağı ve iş onun yönünden ticari mahiyet arz edeceği için görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır.

Yoksa, yukarıda işaret edildiği üzere, tapuda malik görünen davalı ....aleyhine açılan davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilmesi mümkün olmadığı, bu sebeplerle, davanın mevcut hali ile Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği " gerekçesiyle karşı görevsizlik verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Dosya kapsamına, dava dilekçesindeki açıklamaya göre somut olayda davacı şirket ile davalı arasında inançlı sözleşme bulunmamasına, inançlı sözleşmenin davalının temsilcisi olduğu şirket ile olduğu, bahse konu şirketin davada taraf dahi olmamasına, davacının davalıya açtığı dava tapu iptal ve tescil davası olup bu davanın ticari nitelikte olmamasına göre somut olayda görevli mahkeme Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesidir.

.... · Başkan · .... · e-imza · .... · Üye · .... · e-imza · .... · Üye · .... · e-imza · .... · Katip · .... · e-imza