Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/458 K.2024/721

Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı ... Ltd. Şti. Davalı borçlu ...Ltd. Şti. hakkında Samsun İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile alacağını, 3. Kişi konumundaki müvekkilini zarara uğratmak kastıyla kötü niyetle tahsil ettiğini, davalı alacaklının söz konusu icra dosyası ile davalı borçlu şirketin hak ve alacaklarının haczi için davacı müvekkiline haciz ihbarnamesi gönderdiğini, dosyanın borçlu olarak icra dosyasına eklendiğini, müvekkilinin haciz tehdidi altında dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, icra dosyasına konu alacağın davacı müvekkilinden tahsil edilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu, müvekkilinin davalı takip borçlusu ...Ltd.

Şti'ne herhangi bir borcunun olmadığını, davalı alacaklı ...Ltd. Şti.'nin takibe konu alacağı kötü niyetle müvekkilini zarara uğratma kastıyla tahsil ettiğini belirterek, müvekkilinin davalılara borçlu bulunmadığının tespiti ile borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 66.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesince. "Somut olayda; davalı alacaklı ... Ltd. Şti.'nin, davalı borçlu ... Ltd. Şti. hakkında Samsun İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlattığı, davalılar arasındaki icra takibine konu alacağın ticari işletmelerinden kaynaklı olduğu, icra dosyası üzerinden davacıya İİK'nun 89/3 maddesi gereğince 3. Haciz ihbarnamesi gönderildiği, davacının davalı takip borçlusu ....Ltd.

Şti'ne herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürerek menfi tespit ve istirdat talepli eldeki davayı ikame ettiği, davacı hakkında yapılan tacir araştırmasında davacının "Otomobil ve Hafif Motorlu Kara Taşıtlarının Diğer Perakende Ticareti" faaliyetiyle iştigal ettiği ve bilanço esasına göre defter tuttuğu, dolayısıyla davacının da tacir olduğu, uyuşmazlığın davalıların ticari işletmelerinden kaynaklı alacağa ilişkin olduğu, davalıların ve davacının tacir olduğu anlaşılmakla davanın ticari dava niteliğinde olması nedeniyle davaya bakmakta Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu" gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince; " Yargıtay 11. HD.nin 06.11.2023 tarih ve .... E. .... K. sayılı (Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi) kararında da içtihat edildiği üzere.

2004 s. İİK'nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olup, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının yahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisi olmadığı, eldeki davada da;

aynı madde kapsamında istirdat isteminde bulunulduğuna göre, tarafların tacir olup olmamasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisi olmadığı, o halde, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesi'nce çözüme kavuşturulması gerektiği " gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, İİK 89. Maddesi gereğince açılan Menfi Tespit ve İstirdat istemine ilişkindir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Yargıtay 11.HD'nin 06/11/2023 tarih ve .... Esas, ....

Karar sayılı, "2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına,

yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" şeklindeki ilamında da belirtildiği üzere İİK'nın 89.maddesi uyarınca üçüncü kişinin açtığı menfi tespit veya istirdat davasında genel mahkemeler görevlidir.

Dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, İİK 89. Maddesi gereğince ödeme yapan üçüncü kişi tarafından açılan Menfi Tespit ve İstirdat istemine ilişkin olup, davacı üçüncü kişi ile davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığı, eldeki uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklandığı, İİK'nın 89.maddesi uyarınca üçüncü kişinin açtığı menfi tespit ve istirdat davasında genel mahkemelerin görevli olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülerek, sonuçlandırılması gerekmektedir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza