Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1125 K.2025/2024

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle: Müvekkili sigorta şirketinin, 17.06.2022 tarihli taşıma sırasında zarar gören emtia nedeniyle sigortalısı .....ye 30.11.2022 tarihinde 19.950-USD tazminat ödediğini ve bu zarardan donatan .... şirketi ile geminin ticari işletmecisi .... şirketinin sorumlu olduğunu, TTK m. 1472 uyarınca rücuen tazminat istemiyle donatana ve ticari işletmeci şirkete izafeten acente konumundaki davalıya karşı ilamsız takip başlatıldığını fakat davalının itirazı sebebiyle takibe devam edilemediğini, arabuluculuk sürecinin de olumsuz sonuçlandığını beyanla,.... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamını ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle: Davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirket ile .... ve..... şirketleri arasında acentelik ilişkisi bulunmadığını, yani donatana taşıma faaliyetleriyle ilgili acentelik hizmeti sunmadığını, yalnızca geminin limana yanaşması, demirlenmesi ve limandan ayrılması hizmetleri verdiğini, bu haliyle donatan adına temsil yetkisinin bulunmadığını, husumet ehliyetinin olmadığını, dolayısıyla davanın özel dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi tarafından davanın 6100 s. HMK m. 114/2 ve 115/2 uyarınca reddine, davalı Samsun Shipping Ltd.nin tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf başvuru talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, Acente olduğu ... tarafından ikrar edildiğini, acentenin tespitine dahi gerek olmadığını, 22.02.2024 tarihli bilirkişi raporun uyarınca davalıların taşıyan sıfatı ile pasif husumetlerinin bulunduğunu, Acentelerinin de ....olduğunun tespit edildiğini, davaların taşıyan sıfatı ile pasif husumetlerinin bulunduğu ve acentelerinin de ... olduğunun tespit edildiğini, mahkemenin icra takibinin ve davanın doğru acenteye izafeten başlatıldığının kabulü ile HMK m.353/1-a.4 uyarınca dosyada mübrez haklı tesptilerde bulunan bilirkişi raporu doğrultusunda dosyanın yeniden görülmesi için ilgili Yerel Mahkeme'ye gönderilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın taşıma sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili, dava dışı sigortalıya ait emtianın geminin sefer sırasında hasarlanması nedeniyle, tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği belirtilerek, ödenen bedelin rücuan tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Yerel mahkemece "davanın HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği ön dava şartı yokluğundan usulden reddine" dair karar verilmiştir.

Karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 105. maddesinde; “(1) Acente, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya ve bunları kabule yetkilidir. (2) Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Bu maddede, acentenin acentelik sözleşmesi kapsamında fiilen aracılık ettiği veya sözleşme akteddiği işler ile ilgili olarak müvekkiline karşı yükümlülüğü olan kanuni aktif ve pasif temsil yetkisinin bulunduğu belirtilmektedir.

Buna göre, acenteye müvekkili namına husumet yöneltilmesi ancak aracılık ettiği işlerle ve yukarıdaki hallerle sınırlıdır. (benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/245 esas, 2021/6766 karar sayılı ilamı, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024/5168 esas, 2024/10558 karar sayılı lamı)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde.

Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli tüm delillerin toplandığı, usulünce tartışıldığı, kendisine izafeten takip başlatılan ve dava açılan ....şirketlerine, sadece Lider Bulut isimli geminin.. yanaşması ve demirlemesi ve limandan ayrılması işlemleri ile sınırlı olacak şekilde acentelik hizmeti verdiği ve bu durumun ...den açıkça anlaşıldığı, emtianın taşınması ile ilgili sürecin bizzat ... şirketi tarafından yürütüldüğü ve navlun faturasının yine bu şirket tarafından düzenlendiği, konşimentoda kaptan imzasının bulunduğu, ... kaptan imzasının bulunması,

taşıma ilişkisinin.... tarafından yürütüldüğünü ve taşıyıcının bu şirket olduğunu açıkça gösterdiği, dolayısıyla, takipte kendisine ödeme emri gönderilen ve ardından arabuluculuk görüşmelerine davet edilen ... şirketleri arasında emtianın taşınması ile ilgili bir acentelik ilişkisi olmadığı, ... şirketlerine karşı usulüne uygun başlatılmış bir takip bulunmadığı, itirazın iptali davasında, dava türünün niteliği gereği sonradan taraf teşkiline olanak olmadığı, davanın usulüne uygun takip yapılmamış olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde ve mahkeme gerekçesinde isabetsizlik olmadığı,

inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 16/12/2025

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!