Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/438 K.2022/544

Taraflar arasındaki davada mahkemece verilen hüküm aleyhine istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmuş olmakla, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin resmi daire ve müesseselerden gönderilen "ilan ve iş emirleri" gereğince resmi ilan ve reklamları gazete ve yayın organlarında yayınlattığını, 195 sayılı kanunla kendisine verilen bu görevi "kanuni tekel" şeklinde yürüttüğünü, davalı idarece gönderilen ilanları yayınlatmak suretiyle müvekkilinin görevini yerine getirdiğini, ancak davalı idare tarafından ilan bedellerinin ödenmediğini belirterek, ...TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, ilanın davacı kurum tarafından değil farklı basın yayın kuruluşları tarafından yapıldığını, kanun gereği belediye Başkanı tarafından imzalanması gerekirken o dönemki Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü tarafından imzalanarak yayınlanması istenilen hususların yayınlandığını, bu haliyle müvekkili kurumun sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yapılan ilanların 2019 yılı mahalli idare seçimlerinde ......Belediye Başkan adayının tanıtımına ve projelerine ilişkin olup siyasi içerik taşıdıklarından bedellerinin müvekkiline yüklenemeyeceğini,

ilanların yapıldığına ilişkin hiçbir evrakın müvekkili kuruma gönderilmediğini, bu sebeple ödeme yapılıp yapılmadığının bilinmediğini ve davacıya ödeme yapılmasının mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, '' Tüm dosya kapsamından; davacı tarafından davalı idarece gönderilen ... TL'lik ilanların yayınlattırılmasına rağmen bedelinin ödenmediğinden bahisle, ilan bedelinin tahsili amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından; davalının ilanlarının yapılmadığına ve bedeline yönelik herhangi bir itirazı bulunmadığından bedeli talep edilen ilanların yapıldığı ve toplam bedelinin... TL olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık ise ilanların Belediye Başkanı tarafından değil Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü tarafından imzalanarak gönderilmesi sebebiyle davalı ... bağlayıp bağlamadığı ve resmi ilan niteliğinde olup olmadığına ilişkindir.

Dosyaya örneği sunulan ilanlar Basın İlan Kurumu ... Şube Müdürlüğüne gönderilirken o tarihte görevli Belediye Başkanı tarafından imzalanmamış, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdür vekili ... tarafından imzalanarak gönderilmiş ve ilanlar yaptırılmıştır.

195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un 2.maddesinde Kurumun görevleri arasında ''Resmi ilanların mevkutelerde yayınlanmasında aracı olmak.'' yer almaktadır.

Aynı yasanın 42.maddesi ''29 uncu maddenin (b) bendinde anılan daire ve teşekküllerle kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan sair müesseselerin veya bunların iştiraklerinin Kurumun şubesi bulunan yerlerde yayınlanan gazete ve dergilere verecekleri ilan ve reklamlar, ancak Basın - İlan Kurumu aracılığı ile yayınlatılabilir.'' 29.maddesi ''Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmeliklerle yayınlanması mecburi olan (Özel dernekler hariç) veya, Genel ve katma bütçeli dairelerle il özel idareleri, belediyeler,

köyler ve İktisadi Devlet Teşekkülleri ve sermayesinin yarısından fazlası kamu hukuku tüzel kişilerine ait bulunan teşekküllerin verdikleri reklam mahiyetini taşımıyan ilanlar,resmi ilan sayılır.'', 32.maddesi ''Resmi ilanlar, fikir ve içtihat farkı aranmaksızın 34 üncü madde mucibince vasıfları tesbit edilecek olan mevkutelere Basın - İlan Kurumu Genel Kurulunun tesbit edeceği esaslar dahilinde dağıtılır.'' 40.maddesi Resmi ilan sayılmıyan ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından gazete ve dergilerde yayınlanmak üzere verilip de reklam mahiyetinde bulunmıyan ilanlar, hususi ilan sayılır.

Satışı artırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadiyle gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar, reklam sayılır.'' hükümlerine havidir.

Açıklanan yasa maddeleri uyarınca yapılan incelemede ilanların ... yılı mahalli seçimlerin hemen öncesinde yaptırıldığı anlaşılmakta ise de, ilanlar davalı Belediyenin hizmetlerinin halka duyurulduğu, bu yönüyle resmi ilan niteliğine haiz olduğu, ilan bedellerinin ödenmediği anlaşılmakla davanın kabulü gerekmiştir.

Her ne kadar ilanların yapılması yönünde yazılan yazıların davalı Belediyeyi temsilen Belediye Başkanı tarafından gönderilmediği anlaşılmakta ise de, 195 Sayılı Kanun'da davacı Kuruma ilanların bu yönüyle araştırılması yönünde bir görev yüklenmediği, kurumun görevin resmi nitelikli ilanların yapılmasına ilişkin olduğu, dolayısıyla kanun gereği görevin yerine getirildiği gibi bu hususun davalı Belediyenin iç işleyişi ilgili olduğu, ödeme sonrası ilgiliye rücu edebileceği anlaşılmakla bu hususa ilişkin savunmaya itibar edilmemiş, ilanlarda belediye hizmetlerinin halka duyurulması sebebiyle resmi niteliğinin olduğu anlaşılmıştır.

Cevap dilekçesiyle zamanaşımı def'in de bulunulmuş ise de, davanın niteliği itibariyle alacak davası olduğu, TBK 146.maddesi gereği 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu tespit edilmekle zamanaşımı def'i nin reddi gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.'' şeklindeki gerekçe ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, zamanaşımı nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, hizmetin davacı kurum tarafından verilmediğini, ilan yazılarının Belediye Başkanı tarafından imzalanmaması sebebiyle ilanların belediye adına yapıldığının yetki ve usul yönünden kabulünün mümkün olmadığını, ilanların ...

Belediye Başkan adayının tanıtımına ilişkin ve siyasi içerikli olması sebebiyle bedelinin müvekkiline yükletilmesinin mümkün olmadığını, süresi içinde düzenlenmeyen faturaların yok hükmünde olduğunu, ilanların yapıldığına ilişkin müvekkili kuruma sunulmuş bir evrak bulunmadığını, ilanların davacı kurumun yapmaması gereken, görev ve yetkilerine aykırılık teşkil eden hususlar olduğunu, kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, ilan bedeline dayalı alacak istemine ilişkindir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 3533 Sayılı Kanun'un 6/2-a ve HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan... Üye... Üye... Katip...