Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/271 K.2023/287

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 01.02.2018 tarihli 'Toplu Ulaşım Araçları Teleferik İşletmesi, Tekel Otopark İşletmesi içinde Dijital Bilgi Reklam Platformu Kurulması ve bu platformların Reklam Amaçlı İntifa Hakkının Sabit Getirili Kira Esasına göre 5 yıl süre ile verilmesi işine ait Sözleşme' imzalandığını,

davalı tarafın cari hesap borcunu sözleşmede belirtilen süre içerisinde ödemediğinden Samsun 6.Noterliğinin .... tarih ve ....yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarname tarihine kadar olan doğmuş borcun sözleşmede belirtilen şekilde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin fesh edilerek kesin teminat bedeli olan 10.000 TL nin gelir kaydedileceğinin davalıya bildirildiği, davalının ihtarnameye rağmen ödeme yapmaması üzerine sözleşmenin feshedilerek kesin teminat bedeli olan 10.000 TL düşülmekle kalan bakiye cari hesap alacağının tahsili için Samsun İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile davalının %20 den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ile cezalandırılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin aksine davacı tarafça ihlal edilen bir sözleşme ve eksik kalan edimler olduğunu, davalıya toplamda 111 adet farklı modeldeki otobüse ekran taktırıldığını, bu otobüslerin hepsinin trafiğe çıkacağı ve aktif olarak ekranların kullanımı ile bu ekranlarda belirlenen reklamların gösterileceğinin taahhüt edildiğini, davalının edimini yerine getirerek tüm ekranların takılmasına rağmen tüm bu ekranların aktif şekilde kullanılmadığı ve araçların bir kısmının trafiğe çıkarılmadan bekletildiği, trafikten sonradan alınan araçlar olduğu,

dolayısıyla da beklenen reklam izleme sayısına ulaşılacağı, bu durumun davalıya intifa hakkı kapsamında zarar verdiğinin tespit edildiğini, davacının sözleşmeyi ihlal ettiğini, sözleşme göre davacının 133 adet ekran takacağını, uygulamada toplam 106 adet ekran takabildiğini, bunların 79 tanesinin aktif kullanılabildiğini, uygulamanın sözleşmeye aykırı olduğunu, düzenlenen faturaların gerçeği yansıtmadığını, davalının icra takibinde belirtildiği gibi bir borcu olmadığını beyanla davanın reddine, likit olmayan alacaktan kaynaklanan icra tazminatının reddine, icra takibine dair borçsuzluğun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2022 tarih .... Esas, .... Karar sayılı ilamıyla davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ibraz edilen başvuru dilekçesi ile özetle; davada görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olup yerel mahkemenin görevsizlik kararının hatalı olduğunu, davanın ticari dava niteliğinde olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği , anlaşılmıştır.

DELİLLER

6100 sayılı HMK, TBK ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE:

Asıl ve birleşen davalar; 01/02/2018 tarihli sözleşmeden doğan alacakların tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Asıl davada davacı; sözleşmenin 10. Maddesine göre davalı yüklenicinin hak ediş ödemelerini yapmadığını ileri sürerek alacak isteminde bulunmuştur. Birleşen .... Esas sayılı dosyada yine davacı sözleşmeden kaynaklı alacağın ödenmediğinden bahisle alacak isteminde bulunmuştur.

Birleşen ....E sayılı dosyada ise yüklenici davacı; sözleşmeye aykırılık iddiası ile kazanç kaybı ve maddi zararın tazminini istemiştir.

Taraflar arasında 01.02.2018 tarihli 'Toplu Ulaşım Araçları Teleferik İşletmesi, Tekel Otopark İşletmesi içinde Dijital Bilgi Reklam Platformu Kurulması ve bu Platformların Reklam amaçlı İntifa Hakkının Sabit Getirili Kira Esasına Göre 5 yıl süre verilmesi işine ait sözleşmedir.

Sözleşme hükümleri irdelendiğinde ihale konusu davacı ....tasarrufunda bulunan toplu ulaşım araçları, teleferik işletmesi ve tekel otoparkı işletmesi içinde bilgilendirme hizmetinin sağlanması kentsel hizmetlerin sunulması için Dijital Bilgi Reklam Platformu kurulması ve sağlanması kapsamında sabit getirili kira esasına göre 5 yıl süre ile intifa hakkı verilerek içerik ve reklam üretimi işi olarak tanımlanmıştır.

Sözleşme süresi 5 yıl olarak belirlenmiş, yüklenicinin bu kullanım karşılığı ödeyeceği bedel de sözleşmede belirlenmiştir. Mahkeme gerekçesinde belirtildiği gibi karma nitelikte imzalanan bu sözleşmede kira ilişkisi de kurulmuş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık kira ilişkisine dayalı alacak, tazminat istemlerine ilişkindir. O halde somut olayda, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Davalar 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararındaki gerekçeye, yasal gerektirici nedenlere göre, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına nazaran davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353(1)b-1 maddesi gereği esastan reddi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.