Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/437 K.2025/389

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.02.2022 tarihli trafik kazasında müvekkilinin ....... plakalı aracının perte çıktığını bu nedenle serviste kalma nedeni ile araç mahrumiyeti yaşadığını, davalıların işleten ve sürücü olarak trafik kazasında tam kusurlu sorumlu olduğunu, ara buluculuk faaliyetinden sonuç alamadıklarını beyanla 100-TL pert bedeli ve 100-TL araç mahrumiyet bedelinin (kazanç kaybı) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile

davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili talep arttırım dilekçesi ile; 30.000-TL pert bedeli ve 2.812,50-TL araç mahrumiyeti olmak üzere toplamda 32.812,50-TL tutarın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davada asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, kazanın ......'da meydana gelmesi nedeni ile ........ Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacının ...... şirketinden ödeme aldığını, aracın hurdasının kime bırakıldığının bildirilmesi gerektiğini, bunun araştırılması gerektiğini, ....... şirketine de dava açılması gerektiğini, mahrumiyetin araştırılması gerektiğini, araç kiralama varsa belgelendirilmediğini, makul tamir süresinin belirlenmesi gerektiğini, günlük kira araştırmasının yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı sürücü davaya cevap vermeyerek 6100 Sayılı HMK m.128 kapsamında iddia olunan maddi vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 26.12.2024 tarihli kararında ''...TBK 49 gereği kusuru ile zarara sebebiyet veren zararı gidermekle yükümlü olduğundan davalının sürücüsü davalı şirketin de araç işleten olması nedeni ile zarardan sorumlu olduğundan, alınan bilirkişi raporları ile davacı davasındaki haklılığı ispatladığından temerrüt tarihi haksız fiilin meydana geldiği tarih olan kaza tarihi olduğundan davanın kabulüne dair...'' gerekçesi ile davanın kabulüne, ''...1-Davacının pert bedeli maddi tazminat davası nedeniyle 30.000,00 TL'nin davalılardan kaza tarihi olan 17/02/2022 tarihinden itibaren başlayacak yasal faiz

ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, 2-Davacının hak mahrumiyeti maddi tazminat davası nedeniyle

2.812,50 TL'nin davalılardan kaza tarihi olan 17/02/2022 tarihinden itibaren başlayacak yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE,...'' karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ............ vekilinin 15.10.2024 tarihli süresinde bulunan istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanları tekrarla müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davacıya sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını ve bu ödemelerin mahsubunun yapılmadan düzenlenen, usule uygun olmayan raporlarla hükme varıldığını, ıslaha karşı zaman aşımı def'ilerinin bulunduğunu, rapora emsal alınan aracın hasarsız araç olmasının kabul edilmez olduğunu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 24.03.2025 tarihli süresinde bulunan davalı şirketin istinafına cevap dilekçesinde özetle; davacının yargılamada ödemeye ilişkin itiraz ileri sürmediğini, zaman aşımı def'ini kabul etmediklerini, kararın isabetli olduğunu, yargılamayı uzatma amacı ile istinafın bulunduğunu beyanla davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini savunmuştur.

DELİLLER

......Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.12.2024 tarihli ....... Esas ........ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan/olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışılması, ret ve üstün tutulma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep şu şekildedir :

Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç bakiye pert bedeli ile araç mahrumiyet bedelinin (maddi zararın) davalılardan kusurlu/ kusursuz sorumluluk ilkeleri çerçevesinde müştereken ve müteselsilen tazmini istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Uyuşmazlık; davalıların kusurlu/ kusursuz sorumlu olup olmadıkları, varsa davalıların kusur/ sorumluluk oranı, haksız fiil ile zarar sonucu arasındaki illiyetin varlığı, varsa araç bakiye pert bedeli ve araç mahrumiyet zararının varlığı, zarar varsa miktarı, taraf delillerinin toplanıp toplanmadığı, mevcutsa mahsuba esas olacak sigorta şirketi kayıtlarının, araç kayıtlarının, emsal araç pert bedeli ve araç mahrumiyeti kayıtlarının celp edilip edilmediği, dosyada mevcut kusur ve zarar tespitine yönelik bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olup olmadığı, bunun yanı sıra neticeten İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olup olmadığı noktasındadır.

Hakim, taleple bağlı olarak hukuki değerlendirme yapmakla yükümlü olan ve Türk Hukukunu re'sen uygulayandır. Eldeki davada, kusur ve zarar miktarının belirlenmesine yönelik bilirkişi teknik raporları alınmıştır. 6100 sayılı HMK m.266, 279, 281 uyarınca; bilirkişi raporu çözümü özel ve teknik değerlendirme, uzmanlığı gerektiren hususlarda alınır.

Bunun dışında raporda açıklama yapılması, Hakim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerin yapılması yasaktır. Rapora itiraz, belirsiz ve eksik olan teknik hususlar için açıklama yapılmasını istemektir. Bunun yanı sıra zaten teknik raporların re'sen Hakim tarafından denetimi söz konusudur.

Eğer itiraz yerinde görülürse veya mahkemece re'sen belirsizlik ve eksiklik görülürse, bilirkişinin açıklama yapması amacıyla ya ek rapor alınması ya da yeni bilirkişi raporu alınması cihetine gidilir. Raporun denetimi Hakim tarafından ayrıca re'sen

yapılmakla birlikte belirsizlik ve/veya eksiklik bulunmuyorsa ya da hukuki bilgi ile çözümlenmesi gereken hususlarda açıklama yapılması bekleniyorsa, çözüm hukuki bilgi ile giderilebilecek nitelikte ise, itiraz yerinde bulunmayabilir. Zaten hukuki konularda bilirkişiye başvurulması da yasaktır.

Somut davada, tarafların hükmün esasını etkiler mahiyette olan delillerinin toplanmadığı, davalı şirketin delillerinin toplanmadığı gibi hem bilir kişi raporunda hem de gerekçeli kararda değerlendirilmediği, deliller tam toplanmadan dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, araç bakiye pert bedeline, araç mahrumiyetine

ilişkin yargı denetimine uygun rapor alınması gerektiği halde hesap raporunda henüz deliller tam toplanmadan değerlendirme yapıldığı için hesap raporunun eksik- belirsiz olduğu, hükme elverişli olmadığı halde hükme esas alındığı belirlenmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından, dava dışı sigorta şirketlerinden mahsuba ve sorumluluğa esas tüm evrakların celbi gerekir.

Dava dışı sigorta şirketleri tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme varsa miktarı, mahsuba uygun olup olmadığı, aracın pert bilgilerinin celbi, sovtaj bedelinin bildirilmesinin istenmesi, aracın hurdasının kimde kaldığının bildirilmesi, çekişme konusu aracın tramer kaydının celbi, onarılmış pert araç klozunun bulunup bulunmadığı, kaza öncesi ve sonrası satış ve devir belgelerinin celbi ile akabinde dosyanın hesap bilir kişisine tevdi gerekir.

Kusur sonucuna göre değerlendirilecek olan ödeme halinde mahsuba esas olacak sigorta şirketinin araca ilişkin tüm kayıtlarının celbi olmazsa mükerrer ödemeye ve sebepsiz zenginleşmeye neden olacaktır. Taraflarca ileri sürüldüğü üzere kazaya karışan araçların kayıtlarının celbi sağlanmalıdır. Teknik araç pert hesaplaması yapılabilmesi için emsal araç pert bedeline kıstas olacak somut delillerin celbi gereklidir.

Pert hesabının yargısal denetime uygun kriterleri karşılaması gerektiği aşikardır. Araç mahrumiyetine ilişkin davacının delillerini somutlaştırması, yoksa hayatın olağan akışına uygun hesaplama yapılması ile davalının da sunduğu ve ileri sürdüğü delillerin toplanması neticesinde gerekli yerlere müzekkereler yazılması gerekirken bu araştırmanın yapılmadığı da belirlenmiştir.

Araç mahrumiyetine ilişkin kayıtların celbi, kusur ve araç mahrumiyeti kanaati halinde hesaplama kriterlerinin yargısal denetime uygunluğu da sağlanmalıdır. O halde Mahkemece, taraf delilleri eksiksiz tam olarak toplanmalı, akabinde zarar miktarına yönelik teknik rapor alınmalı, raporlar re'sen de denetlenmelidir. Araştırma neticesinde oluşacak sonuca göre elde edilecek kanaat ile karar verilmelidir.

Saptanan ve hukuksal duruma göre; dayanılan belgelere, delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ispat kuralları çerçevesinde taleple bağlı kalınarak yargılama ve değerlendirme yapılması gerekmekle, İlk Derece Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği belirlenerek, tarafların ispata yönelik tüm delilleri

toplanıp yargılama yapılarak oluşacak tam kanaat gereği sonuca varılıp karar verilmesi gerekirken, deliller celp edilmeksizin, eksik belirsiz olarak düzenlenen rapora itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiş olması yerinde bulunmamıştır.

İstinaf incelemesine konu gerekçeli karar başlığında; davacının, davacı vekilinin, davalı şirketin, davalı şirket vekilinin adreslerinin yazılmaması, davacının MERSİS/Vergi kimlik numarasının yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, kararın kaldırılmasını gerektiği anlaşıldığından davalı ..........'nin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılarak, dosyanın yeniden görülmesi için kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.