Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/699 K.2025/691

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ......... üyesi olan dava dışı .........'ün hissesi ve ortaklık payını, tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte davacıya devrettiğini, davacıya tebliğ edilen 21/02/2024 tarihli ......... ..

Noterliği'nin ihtarnamesi ile .......... tarihli yönetim kurulu kararı ile parasal yükümlülüğü yerine getirmediğinden bahisle ortaklıktan çıkarıldığını, kooperatifte parasal yükümlülüğü yerine getirmeyen birçok üye olmasına rağmen borcu olmayan davacı hakkındaki bu kararın hukuka aykırı taraflı olduğunu, ........ kendi gayrimenkulleri sattığı halde parasını ortaklarına ve davacıya vermediğini, kendi edimini yerine getirmeyenin karşı taraftan borcunu yerine getirmesini bekleyemeyeceğini belirterek,

davacının ............ ortağı ve üyesi olduğunun tespiti ile bildirilen yönetim kurulu kararı ile .......... üyeliğinden çıkarılmasına dair kararın yok hükmünde sayılıp iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı genel kurula itiraz etmediğinden süreden reddi gerektiğini, çıkarmaya dair yönetim kurulu kararının noter ihtarnamesi ile .......'de tebliğ edildiğini, tebliğden itibaren 3 ayda genel kurula itiraz edilmeyip dava açılmadığını, yaklaşık 4,5 aydan sonra dava açıldığından sürenin geçip kararın kesinleştiğini, davacı dışında hiçbir üyenin, işlem yapılacak şekilde ödemeleri geciktirmediğini, parasal yükümlülükleri yerine getirmesi için 2 ayrı ihtarnamenin usulüne uygun tebliğine rağmen esas sözleşmede öngörülen 10 günlük ve 30 günlük sürelerin beklendiğini,

bu sürelerde de davacının hiçbir ödeme yapmadığından çıkarma kararının usulüne uygun olduğunu, kooperatifin malvarlığını paraya çevirmesinin bu dava ile ilgisi olmadığını, paraya çevrilen malların mevzuat ve esas sözleşmeye uygun olarak kooperatif yönetimi tarafından yönetildiğini belirterek, haksız davanın reddini savunmuştur.

B-)MAHKEMENİN KARAR ÖZETİ: "davacı tarafın parasal yükümlülüklerine uymadığından bahisle davalı ......... yönetim kurulunca 16.02.2024 tarihinde davacı ..........'nın üyelikten çıkarılmasına dair oy birliği ile karar alındığı, buna ilişkin kararın da ......... Noterliğinin ......... tarihli, ......... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafa .......... tarihinde tebliğ edildiği, davanın .......... tarihinde açıldığı, yani eldeki davanın ise 3 aylık hak düşürücü süreden sonra açıldığı, Yönetim kurulunca alınan ihraç kararına karşı davacı tarafından tebliğe rağmen 3 aylık sürede genel kurula itirazına da rastlanmadığı, anasözleşme ile yönetim kurulunun da yetkili kılındığı, butlan ve/veya yokluk koşullarının belirlenemediği anlaşılmakla davanın reddine" karar verildiği görülmüştür.

C-)İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekilinin sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki hususları tekrar etmiş ve ilaveten somut olayda yokluk ve mutlak butlan mevcut olduğunu, davalı .......... mülkiyetinde olup tüm üyelerinin ortak olduğu gayrimenkulleri satmasıyla müvekkilinin payına düşen miktar mahsuplaşmadan yani davacının borcundan tenzil edilip, alacaklı üye olan davacıya dağıtılmadan, kanuna açık aykırılık hali söz konusu iken kararın kanuna ve kamu düzenine aykırı olup, yokluk ve mutlak butlan mevcut olduğunu,

müvekkil aleyhine üyelik aidatı sebebi ile başlatılan takibe davacı tarafından icraya ödenip davalının da parayı icradan tahsil ettiğinden aidat borcu kalmadığını, müvekkiline ait hisse de ödenmediğinden kanuna ve kamu düzenine aykırı olduğundan 3 aylık hak düşümü süresinin dikkate alınamayacağını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin sunduğu istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının istinaf dilekçesi karardaki hukuka aykırılığın ne olduğunu izahtan uzak olduğunu, kararın hukuka uygun olup, davacının istinaf talebinin reddi gerektiğini, parasal yükümlülükleri yerine getirmesi için davacıya 2 ayrı ihtarname gönderilmesine rağmen ödeme yapılmadığından usule uygun olarak üyelikten çıkarma kararı alındığını, bunun kanuna ve anasözleşmeye uygun olarak tesis edildiğinden kararın hukuka uygun olduğunu belirterek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D-)DELİLLER: ......... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2025 T. ........ E. ......... K. sayılı hükmü ve tüm dosyası kapsamı.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin yönetim kurulu kararının iptali talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, davalı kooperatifçe haksız olarak üyelikten çıkarıldığını, parasal yükümlülükleri yerine getirmeyen başka üyeler de olduğunu, kooperatifin taşınmaz satıp üyelerin ve davacının payını ödemediğinden kamu düzenine aykırı olduğundan 3 aylık sürenin dikkate alınamayacağını iddia etmiş, davalı kooperatif davanın 3 aylık hak düşürücü sürede açılmadığını, davacıya iki ayrı ihtarname ile parasal yükümlülükleri yerine getirilmesi ihtar edildiği halde ödenmediğini savunmuş, Mahkemece davanın 3 aylık hak düşürücü sürede açılmadığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Uyuşmazlık, kooperatif ihraç kararının hukuka uygun olup olmadığı hususundadır.

Davacı istinafında genel olarak; davalı .......... aidat alacağı için giriştiği icra dosyasına ödeme yapılıp borç kalmadığını, davalı ......... kendi taşınmazlarını sattığı halde davacı üyeye hissesini ödemediğinden alacaklı olduğunu ve bunun mahsubu gerektiğinden kamu düzenine aykırılık olup hak düşürücü sürenin gözetilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Dosya kapsamından; davalı ......... tarafından, davacıya keşide edilen .......... .... Noterliği'nin ........ tarihli ve ......... yevmiyeli birinci ihtarnamesinde 1.860 TL aidat borcunun 10 gün içinde ödenmesi, aksi halde ............... ilgili hükümleri gereğince her türlü hukuki yola başvurulacağının belirtilip, ihtarnamenin ....... tarihinde tebliğ edildiği, ardından yine ......... ...Noterliği'nin ........ tarihli ve ......... yevmiyeli ihtarname ile aralık dahil .......... ödenmeyen aidat borcu ve masrafın belirtilerek 3.884 TL'nin 30 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde ............. ilgili hükümleri gereğince her türlü hukuki yola başvurulacağının belirtildiği,

ihtarnamenin 13/01/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ardından ödeme yapılmaması üzerine davalı .......... yönetim kurulunca .......... tarihinde davacının üyelikten çıkarılmasına karar verildiği ve buna ilişkin kararın da ........ ...Noterliği'nin ........ tarihli ve ......... yevmiyeli ihtarnamesi ile davacıya ....... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Bu davaların ihraç kararının tebliğinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde, ...... merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiği, eldeki davanın ise davalı koopetarif merkezinin bulunduğu ......... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 3 aylık kanuni hak düşürücü süreden sonra; ......... tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece bilirkişi heyet raporu alınmasına karar verilmiş ise de bu hususta masraf ikmalinin davacı vekilince kesin süre içerisinde yapılmadığından, davacı vekilinin bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

.......... Kanunu'nun 27.maddesi uyarınca sermaye veya sair ödemelerle yükümlü ortakların, ödemelerini geciktirmesini takiben yapılacak iki çağrının da sonuçsuz kalması halinde ortaklığın kendiliğinden düşeceği hüküm altına alınmıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği bu durumda kooperatifin bir karar alması gerekmektedir.

Bu tür davalar için Yargıtay 23. H.D'nin 2015/7425 E. 2016/4644 K. sayılı ilamında; "...Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14.maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen .......... üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.." denilerek yerine getirilmesi gereken usul açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, ödenmesi istenen borcun neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır şekilde ihtarnamelerde belirtildiği, yine davalı Kooperatif yönetim kurulunca alınan çıkarma kararının tebliğine rağmen davacı tarafından yine 3 aylık sürede genel kurula bir itirazı bulunmayıp bu yönde bir iddiasının da olmadığı,

her ne kadar davacı tarafça ....... taşınmaz sattığı ve üyelere hisselerine düşen bedelleri, ödemediği ileri sürülmüş ise de bu husus ancak hak düşürücü süre içerisinde usulünce ileri sürülen davada inceleme konusu yapılabilecek olup, bu durum kooperatif üyelerinin parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi için bir gerekçe olamayacağı, nihayetinde eldeki davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde de açılmadığı anlaşılmış olup, bu nedenle Mahkeme kararının isabetli olup,

aksi yönlü davacı istinafı yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-(b-1) bendi gereğince esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.