Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2021/782 K.2021/902

2-... VEKİLLERİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Elatmanın Önlenmesi (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 16/07/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2021

Trabzon 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava açılan Trabzon 1. Asliye Hukuk mahkemesince, dava konusu uyuşmazlığın kooperatife ait taşınmaza davalılarca haksız olarak müdahale edildiği gerekçesiyle el atmanın önlenmesine ilişkin olduğu, Davalı ...'ın ise cevap dilekçesinde kendilerinin de dava konusu taşınmazda paydaş olduğunu, kardeşi ........'la yapmış olduğu sözleşme kapsamında kendisine teslimi kararlaştırılan dairelerin teslim edilmediğini, dolayısıyla bu dairelerin kendisine ait olduğunun tespitini talep ettiği,

taraflar arasında daha önce bir kısım bağımsız bölümlerin .......'ye ait olduğunun tespiti yönünde Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/500 Esas 2018/261 Esas sayılı dava dosyasında yargılamanın yapıldığı ve tüm dosya kapsamını incelendiğinde davalı ...'nin davalı Kooperatife üye olduğu ve bu kooperatiften doğan haklarını alacağın temliki suretiyle davalı ...'a devrettiği dolayısıyla uyuşmazlığın konusunun kooperatif üyeliğinden kaynaklandığı,

kooperatiflere ilişkin düzenlemenin Türk Ticaret Kanununda düzenlendiği dolayısıyla davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu kanaatine varıldığından davanın usulden reddine karar verilerek Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile mahkemelerinin yetkisizliğine karar vermiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince; açılan davanın Kooperatif Kanunundan kaynaklı olmadığının, haksız işgalin önlenmesi ve ecrimisil talebine ilişkin olduğunun dava dilekçesi ve dosya kapsamındaki delillerden anlaşıldığından mutlak ticari dava olarak değerlendirilemeyeceğinden TTK'nun 4. ve 5. maddeleri dikkate alınarak, davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkemelerinin yetkisizliğine karar vermiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı yetkisizlik kararı vermiş olmaları üzerine karşı yetkisizlik kararını veren mahkeme, görev uyuşmazlığının çözümü ile görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

Dava, kooperatife ait olup üzerinde 3 adet yapı bulunan taşınmazın ortak alanının 1500,00 m²'sinin ekilerek, kullanımında olan evin önüne ise hafriyat dökerek müdahale edildiğinden bahisle müdahalenin meni ve ecrimisil talepli olarak açılmıştır.

Kooperatif ile ortağı arasındaki davalar, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 99. maddesinin 1. fıkrasının “Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır” hükmü nedeniyle ve dosyada davalıların kooperatif üyesi olduklarına dair bilgi bulunmadığından, Dairemizce Davacı Kooperatife müzekkere yazılmış, kooperatif vekili tarafından davalıların kooperatif üyesi olmadıkları belirtilmiştir.

HMK’nin 2. maddesinde “(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 124/1. maddesinde “kooperatifler” ticaret şirketleri arasında sayılmış ise de, aynı maddenin 2. bendinde kooperatifler “şahıs şirketleri” ve “sermaye şirketleri” arasında gösterilmemiştir. TTK'nın 124. maddesinin 1 ve 2. bentleri ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 1. maddesi birlikte değerlendirildiğinde kooperatiflerin “ticaret şirketi” olmadığı, sosyal niteliği ağır basan kendine özgü bir ortaklık olduğu anlaşılmaktadır. Benzer hükümler, 6762 sayılı eski TTK'da da bulunmasına rağmen (md 18, 136), Yargıtay'ın kararlılık kazanan uygulamasında kooperatifler tacir olarak kabul edilmemiştir.

Yukarıdaki anlatımlardan da anlaşılacağı üzere, davacı yan kooperatif olup tacir niteliği taşımadığından, davalıların da tacir olmadığı gibi kooperatif üyesi de olmadığı, dava konusunun da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediğinden, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmek mümkün olmadığından Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.