Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/1110 K.2020/1064

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin temizlik hizmeti sektöründe çalıştığını, işlerinde kullanmak üzere davalıdan ISW28005 buharlı yıkama makinesi, SC42 cila makinesi, WD753 sanayi tipi 3 motorlu süpürge satın aldığını, 26.05.2018 tarihinde müşterisi ........'un evinde satın almış olduğu makinelerle temizlik yaptığı sırada müşteriye ait ev eşyalarında buhar makinesinden kaynaklı yanık izlerinin oluştuğunu, oluşan zarara binaen müşteriye 6.100,00-TL ödenmek durumunda kalındığını, zararın davalıdan satın alınan makinenin ayıplı olmasından kaynaklandığını,

müvekkilinin bu aşama sonrasında makineyi kullanmasının mümkün olmadığını ileri sürerek ayıplı buharlı yıkama makinesinin davalıya iadesiyle makine için ödenen 9.499,00-TL, ayıplı makinenin oluşturduğu zarar uyarınca müşteriye ödenen 6.100,00-TL ve müvekkilinin manevi zararına binaen 7.000,00-TL toplamı 22.600,00-TL'nin olay tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu makinenin ayıplı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre. "Dava konusu uyuşmazlığın; davacının davalıdan satın almış olduğu temizlik makinesinin kullanımı sırasında meydana gelen hasar nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini ve ürün bedelinin iadesi talebine ilişkin olduğu,......... Ltd.

Şti. ve Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği, akabinde dosyanın, dava konusu makinede üretim hatası olup olmadığı, meydana gelen hasar ve zararın kaynağının tespiti hususlarında rapor hazırlamak üzere bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği,

bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda, yapılan tespitler sonucu dava konusu buharlı yıkayıcı makinenin Selenoid vasnasında herhangi bir arızanın olmadığını, makinenin çalıştığı fakat temizleme esnasında başlık kısmının aşırı ısınmadan dolayı ve tasarımındaki uygunsuzluktan dolayı uygulandığı yüzeylerde deformasyona neden olduğu, dava konusu olayda koltuk kumaşlarında yanıklara neden olduğunu, dava konusu makinede kullanım amacı bakımından üretim tasarım hatası bulunduğunu, meydana gelen hasarın makinenin başlık tasarımından ve başlıkta oluşan yüksek ısıdan ve temastan kaynaklandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

İşbu bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olması sebebiyle hükme esas alınmış olup bu nedenlerle davacının maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının ise manevi yönden bir zarara uğradığına ilişkin delil bulunmadığından ispatlanamayan manevi tazminat davasının reddine karar vermek gerektiği kanısına varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur." şeklindeki gerekçelerle davacının maddi tazminat davasının KABULÜ ile,

9.499,00-TL’si dava konusu makine ücreti, 6.100,00-TL’si dava dışı 3. kişiye ödenen tutar olmak üzere toplam 15.599,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, davacının manevi tazminat davasının manevi yönden gördüğü zararı ispatlayamadığından REDDİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu makinenin kullanıldığı yerde elektrik voltajının düşmesi nedeniyle makinenin sigortası görevi gören selenoid valfin arızalanması nedeniyle zararın meydana geldiğini, bu durumun ayıp niteliğinde olmadığı gibi kullanıcı hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, mahkemece bu husus gözetilmeksizin davanın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, satım sözleşmesine konu malın ayıbı nedeniyle oluşan zararın tazmini, sözleşmeden dönme ve ayıplı malın bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; mahkemece yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun somut olaya uygun, taraf ve yargı denetimine açık olmasına, bilirkişi raporu uyarınca dava konusu makinenin ayıplı olduğunun sabit bulunmasına, TBK'nun 227 ve 229. maddeleri uyarınca alıcının satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme hakkına ve ayrıca ayıplı maldan doğan zararlara ilişkin olarak genel hükümler uyarınca tazminat isteme hakkına sahip bulunmasına göre, davalı vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak; TBK'nun 229. maddesi uyarınca satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:

1.Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.

2.Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.

3.Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.

Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür. Dosya kapsamına ibraz edilen faturadan ayıplı olduğu anlaşılan ISW28005 buharlı yıkama makinesi için davalıya ödenen satış bedelinin 5.335,00-TL + KDV (%18) olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan TBK'nun 97. maddesi uyarınca karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. Bu hükmün ayıplı malın bedelinin iadesi sırasında uygulanması zorunludur. Ayıp nedeniyle alıcı sözleşmeye konu malı geri verirken satıcının da aynı zamanda satış bedelini iade etmesi gereklidir. Aksi halde TBK'nun 97. maddesi uyarınca ödemezlik def'inde bulunulabilir. Bu nedenle sözleşmeden dönme halinde birlikte ifa kuralı geçerli olduğundan birlikte ifa kuralı gereği mal bedelinin davacıya iadesine karar verilirken aynı zamanda ayıplı malın davalı-satıcıya iadesi yönünde de hüküm kurulması gereklidir.

O halde mahkemece; davacının satış sözleşmesinden dönerek sözleşme uyarınca davalıya ödenen bedeli talep ettiği, dosya kapsamında yer alan faturada dava konusu makine uyarınca davalıya ödenen satış bedelinin 5.335,00-TL + KDV (%18) olduğu gözetilerek bu bedel uyarınca davanın kabulü yerine faturaya konu diğer malların fiyatı da dahil olacak şekilde karar verilmesi ve birlikte ifa kuralına aykırı şekilde ayıplı malın davalıya iadesine ilişkin hüküm kurulmaması doğru görülmediğinden davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazlarının kabulüyle mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yerine esasa ilişkin aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.