Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/532 K.2020/511

İhtiyati haciz talebinin reddine dair mahkemece verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden talep dilekçesinde özetle; davacı şirketin hurda araç ile yedek parça alım satımı alanlarında faaliyet göstermekte olduğunu, davacı şirketin noter huzurunda on adet aracın borçlu şirkete satışının gerçekleştiğini, satışın ardından basiretli bir tacir olarak 13/12/2019 tarihli A0518052 nolu ve 107.500,00 TL bedelli faturayı ve 20/12/2019 tarihli A051812 nolu 53.500,00 TL bedelli faturayı düzenlemiş olduğunu, fatura bedellerinin toplamının 160.500,00 TL olduğunu, fatura bedellerinin borçlu şirket tarafından halen ödenmemiş olduğunu, İİK'nun 257., 258/1.,

259/2. maddeleri ile İİK'nun 38. maddeleri gereği ihtiyati haciz için gerekli olan şartların iş bu dava dosyasında karşılandığını, davacının hak ve alacaklarının güvence altına alınabilmesi için borçlunun menkul mallarının, araç ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia ve dosya kapsamına göre; "Alacaklı vekilinin ihtiyati haciz istemi için sunduğu belgeler değerlendirildiğinde; noterde imzalanan araç satış sözleşmesine istinaden düzenlenen 13.12.2019 tarihli A051805 nolu ve 107.500,00 TL bedelli fatura ve 20/12/2019 tarihli A051812 nolu 53.500,00 TL faturalara istinaden ihtiyati haciz talep edildiği, araç satış sözleşmelerinde araç bedelinin tamamen alındığı beyan edildiği, bu nedenle varsa alacağın yargılamayı gerektirdiği" gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilmiş olan kararın yasaya ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kanunda alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir düzenleme olmadığını, verilmiş olan kararın gerekçesinin İİK'nun 257. maddesine aykırı olduğunu, İİK'nun 258/1. maddesinde ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat edilmiş olmasının yeterli olduğunun bildirildiğini, bunun alacağın olması konusunda tam ispat olmadığını, yakın ispat olmasının yeterli olacağı anlamına geldiğini,

ayrıca alacağın varlığının yada miktarının yargılamayı gerektiriyor olmasının da ihtiyati haciz istenilmesine kanunen engel teşkil etmediğini, Yargıtay içtihatlarında da alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir koşul olmadığını, alacaklının alacağının bulunduğuna dair mahkemeye kanaat verecek kadar delil gösterilmesinin yeterli olduğunu, alacağın tam olarak ispatının gerekmediğini, yaklaşık ispatın yeterli olduğu hususlarında kararlar verildiğini, ayrıca gerek TTK gerek İİK'da ihtiyati haczi tamamlayan merasim olarak alacaklı tarafa esas hakkındaki davasını açmak üzere süre tanındığını,

yerel mahkemeye sunulan araç satış sözleşmeleri ile yasada düzenlenen yaklaşık ispat hususundaki şartları gerçekleştirdiklerini, dosyaya ibraz edilmiş olan fatura bedelleri toplamının 160.500,00 TL olduğunu, fatura bedellerinin borçlu şirket tarafından ödenmemiş olup bu sebeplerle ihtiyati haciz talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Talep; ihtiyati haczin reddine dair verilen kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İİK’nun 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir. Aynı Kanunun 258. maddesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek mecburiyetindedir. Bir başka deyişle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacaktır.

İİK'nun 258/3 maddesinde "İhtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklı kanun yoluna başvurabilir." hükmünü getirmişken borçlu yönünden de İİK'nun 265/5. maddesinde "İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge Adliye Mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru ihtiyati haciz kararının icrasını durdurmaz." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden, aleyhine ihtiyati haciz talep edilene vermiş olduğu araç bedellerinin ödenmediğinden bahisle fatura düzenlendiğini, bu bedellerin kendisine ödenmemesi sebebiyle 160.500,00 TL miktardaki alacağını teminen ihtiyati haciz talep ettiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen fatura tek başına alacağın varlığını göstermez.

Faturaya konu alacağın istenebilmesi için faturaya ve satıma konu malın alıcısına teslim edilmesi veya hizmetin verilmesi gereklidir. Davacı tarafa ait ticari defterlerine kayıtlı olması veya satıma konu malın verildiğinin veya hizmete konu edimin yerine getirildiğinin ispatlanması gereklidir. "Fatura tek başına alacağın kanıtı değildir. Faturanın dayanağı olan temel ilişkinin ispatı gerekir.

Tek yanlı düzenlenen faturanın, düzenleyen tarafın kendi ticari defterlerine kayıt edilmiş olması alacağın varlığını ispatlamaz" (19 HD'nin 2009/8074 E 2010/5025 K sayılı içtihadı). Kaldı ki dosyaya sunulan faturaların ispat için yeterliliği istinaf konusu itibariyle bu hususta değerlendirme yapılmamıştır.

Mahkemesince yerinde bir şekilde tespit edildiği üzere dosya içine sunulan noter araç satım sözleşmelerinde araç bedellerinin tamamen alındığı ve aracın bu şekilde teslim edildiği anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz talep eden tarafından bu hususların aksinin ispatına yönelik de herhangi bir başkaca delil dosyaya sunulmamıştır.

Tüm bu sebeplerle mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf yasa yolu başvurusunun HMK'nun 353/(1)-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup aşağıdaki gibi hüküm tesis olunmuştur.

... · Başkan ... · e-imzalıdır. · ... · Üye ... · e-imzalıdır. · ... · Üye ... · e-imzalıdır. ... · Katip ... · e-imzalıdır.