Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1240 K.2023/647

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ........plakalı araç ile ......... plakalı araç arasında 04/06/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında .......... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, kaza sonrası araçta oluşan maddi hasarın müvekkilinin kasko sigortası ile giderildiğini, ancak araçta kazadan ötürü değer kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla HMK 107.maddesi gereği bilirkişi raporu ile alacak belirli hale geldikten sonra artırılmak üzere şimdilik 50,00 TL değer kaybı tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin itirazda bulunduğunu, esasa ilişkin beyanlarında davacının aracının hasar görmesinde müvekkilinin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davacının aracında oluşan hasarların meydana gelen kazadan önce olup olmadığına ilişkin dosyada veri bulunmadığını, davanın ............ ve ..........'a ihbar edilmesi gerektiğini, belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Açılan dava trafik kazasından kaynaklı değer kaybı tazminatı talebine ilişkindir.

Davaya konu meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumuna ilişkin aldırılan bilirkişi raporunda davalıya ait .......... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunun bildirildiği, bu nedenle kusur oranından sorumlu olduğu, araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin aldırılan Makine Mühendesi bilirkişi raporunda değer kaybı miktarının 36.807,75 TL olarak belirtildiği, bilirkişi raporlarının denetime açık, karar vermeye elverişli oldukları anlaşılmakla ödenen miktar tenzil edilerek davanın kabulü ile, 36.807,75 TL değer kaybı tazminat talebinin kaza tarihi olan 04/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davaya konu olayda davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, bilirkişinin tespitlerinin hatalı olduğunu, hatalı bilirkişi raporu ile kurulan hükmü kabul etmediklerini, değer kaybının hatalı hesaplandığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeler sonucunda karar verildiğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; hükme esas alınan kusur raporunun kaza tespit tutanağına, olaya ve oluşa uygun olmasına davacının kazanın oluşumunda müterafik kusurunun bulunmadığının anlaşılmasına göre; davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

I)Davanın ihbarı; görülmekte olan davanın taraflarından birinin, üçüncü bir kişiye bu davayı haber vermesi ve üçüncü kişiden bu davada kendisine yardım etmesini istemesidir. HMK'nın 61. maddesinde, taraflardan birinin davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünmesi durumunda tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebileceği düzenlenmiştir.

Davanın ihbarı mahkeme aracılığı ile yapılabileceği gibi mahkeme dışı vasıtalarla da yapılması mümkündür. Davanın ihbarını mahkeme aracılığı ile isteyen taraf dilekçe ile mahkemeye başvurmalıdır. Mahkeme, davanın ihbarına ilişkin dilekçenin üçüncü kişiye tebliği için davanın ihbar şartlarının bulunup bulunmadığını inceleyemeyeceği gibi ihbar talebinin reddine ya da kabulüne de karar vermemelidir. Mahkeme ihbar dilekçesinin üçüncü kişiye tebliği ile yetinmelidir. Aksi takdirde hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanması söz konusu olabilmektedir (Yargıtay HGK 2016/(7)-22-2396 E, 2017/1533 K; Yargıtay 9.HD 2022/12110 E, 2022/11576 K).

Somut olayda davalı vekilinin 26/09/2021 tarihinde UYAP üzerinden gönderilen dilekçesi ile sigorta şirketine davanın ihbarını talep etmesine rağmen, ilk derece mahkemesince talep üzerine ihbar dilekçesinin üçüncü kişi sigorta şirketine tebliğ edilmemesi hukuki dinlenilme hakkın kısıtlar mahiyette olup doğru görülmemiştir.

II) Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarih 2019/6271 E. -2020/8104 K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır.

Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun her halükarda Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı tazminatı hesaplanması gerekmektedir.

Alınan bilirkişi raporunda ZMMS genel şartları ekinde yer alan formüle göre hesaplama yapıldığı görüldüğünden bu raporun hükme esas alınması yerinde görülmemiştir.

III) Davalı tarafça dava dışı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ödeme yapıldığının ileri sürüldüğü görülmekle mahkemece davalıya ait aracı sigortalayan sigorta şirketinden hasar dosyasının getirtilerek davacı tarafa değer kaybına ilişkin tazminat ödemesi yapışıp yapılmadığı, yapılmış ise bu tutarın mahsup edilerek artan zararın tazminine kar verilmesi gerektiği düşünülmeden hüküm tesis edilmesi de yerinde görülmemiştir.

O halde, mahkemece dosyanın daha önce rapor hazırlayan makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek, davalıya ait kazaya karışan aracı sigortalayan sigorta şirketine davanın ihbarının açıklanan ilkeler doğrultusunda yapılması, davacıya ait aracın kaza tarihindeki rayiç değeri açıklanan ilkelere göre belirlenmesi, değer kaybının bu doğrultuda hesaplanması suretiyle gerçek zarar miktarının belirlenmesi, davalıya ödeme yapılmış ise bu miktarın mahsup edilmesi, davalıların usuli kazanılmış hakları da gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, değer kaybı formülü uygulanarak bulunan tutara hükmedilmesi doğru bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilerek kararın HMK'nın 353/1-a-6 hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · E-imzalı E-imzalı E-imzalı E-imzalı