Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/25 K.2022/204

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine Trabzon İcra Müdürlüğünün 2017/15148 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlandığını, müvekkilinin takip konusu faturalar uyarınca davalıya borcunun bulunmadığını, İstanbul merkezli müvekkili ile davalı şirket arasında geçmişte sıkı bir iş ilişkisinin bulunduğunu, bu ilişki uyarınca doğrudan banka havalesi veya mahsuplaşma suretiyle ödemeler yapıldığını, takibe konu fatura bedellerinin de bu şekilde ödendiğini, davalının iddiasının aksine müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu ileri sürerek icra dosyası uyarınca davalıya borçlu olunmadığının tespitiyle davalı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiaların yersiz ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre. "Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında cari hesap şeklinde işleyen bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, bu cari hesap kapsamında taraflar arasında müteaddit defalar iş yapıldığı ve para transferi gerçekleştirildiği, Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplandıktan sonra davanın kabulüne dair kararımızın, Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 22/04/2021 tarih ve 2021/526 Esas - 2021/679 Karar sayılı ilamı ile; "davacının ödeme iddiasını yazılı delille ispat edemediği de gözetilerek, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılıp sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden" bahisle kaldırılmış olması,

istinaf sonrasında davacı tarafa yemin deliline başvuru hakları hatırlatılmış olmasına rağmen davacı vekilinin 24/06/2021 havale tarihli dilekçeleri ile yemin deliline başvurmayacaklarını belirtmeleri dikkate alınarak, davacı tarafça ödeme iddiasının yazılı delillerle ispatı gerekmesine rağmen yazılı delillerle ispat edememesi nedeni ile davanın sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında taşıma bedeli, araç ve sürücü harcırahı, yakıt bedeli, araç satış bedeli gibi hususlarda yoğun para alışverişinin olduğunu, bütün işlemlerin taraflar arasındaki cari hesap uyarınca muhasebeleştirildiğini, bu nedenle doğrudan banka havalesi yoluyla ödemeler yapıldığı gibi mahsuplaşma ile de ödemeler yapıldığını, dosyaya ibraz edilen ve itiraz edilmeyen banka dekontlarında "cari hesaba mahsuben" şeklinde açıklamaya yer verildiğini, bu ödemelerin dikkate alınması durumunda müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun bilirkişi raporuyla da belirlendiğini, mahkemece bu husus gözetilmeksizin davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen ve davacının kendi defter kayıtlarına işlenmeyen Garanti Bankası'na ait 27.02.2014 tarihli 50.000,00-TL, 19.03.2014 tarihli 76.000,00-TL, 75.000,00-TL ve 22.000-TL tutarlı havale dekontlarında açıkça cari hesaba ilişkin ödeme yapıldığı belirtilmiş olup bu husus istinaf incelemesi sırasında sehven gözden kaçırılarak kaldırma kararı verilmiştir. Maddi hataya dayalı olarak sehven yapılan bu hata davalı yönünden usuli kazanılmış hakka sebebiyet vermez.

Ne var ki yargılama sırasında davalı yanın defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmadığından bahsi geçen dekontların davalının defterlerine işlenip işlenmediği, işlenmiş ise bu dekontlarda yer alan ödemeler düşüldükten sonra ve İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/53 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda belirtilen bakiye 669.120,29-TL cari hesap alacağının kalıp kalmadığı değerlendirilmemiştir.

Öte yandan HMK'nun 222. maddesi uyarınca mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Davanın ticari dava olduğu yargılamanın geldiği aşama gözetildiğinde uyuşmazlığın çözümü için davalının ticari defter ve belgelerinin de incelenmesi zarureti ortaya çıkmıştır.

O halde mahkemece uyuşmazlığın çözümü için davalının defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak yukarıda bahsi geçen ve üzerinde cari hesaba mahsuben açıklamasını içeren dekontlar ile davacı vekilince ödeme iddiasına ilişkin olarak sunulan ve açıklama içermeyen diğer dekontların davalının defterlerine kaydedilip kaydedilmediği, kaydedilmiş ise ne suretle kaydedildiği, bakiye cari hesap borcunun belirlenmesi sırasında (İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/53 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda) ödeme savunmasına ilişkin olarak sunulan dekontların gözetilip gözetilmediği,

taraflar arasında var olan diğer ticari ilişkilerden kaynaklı alacakların davalının defter ve belgelerine ne suretle kaydedildiği yönünde her iki tarafın ticari defter ve belgeleri de karşılaştırılmak suretiyle ek rapor ya da yeni bir bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuç uyarınca bir karar verilmesinden ibarettir.

Açıklanan bu durum karşısında davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle mahkemece verilen kararın, HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.