Türkiye, 1951 Cenevre Mülteci Sözleşmesi'ne taraf olmakla birlikte "coğrafi sınırlama" ile uygulamaktadır.

Coğrafi Sınırlama

  • Türkiye sadece Avrupa Konseyi üyelerinden gelenleri "mülteci" sayar
  • Avrupa dışından gelenler "şartlı mülteci" veya "ikincil koruma"

Korunma Türleri

  • Mülteci: Avrupa'dan + Cenevre kriterleri
  • Şartlı mülteci: Avrupa dışı + Cenevre kriterleri
  • İkincil koruma: Cenevre dışı ama gerçek tehlike
  • Geçici koruma: Suriyeliler (kitlesel akın)

Başvuru Süreci

  1. Sınırda veya İl Göç İdaresi'ne başvuru
  2. Kayıt + biyometrik veri
  3. Mülakat
  4. Karar (1-3 yıl arası)
  5. Korumalı statü → kimlik kartı

Hak ve Yükümlülükler

  • Yasal kalış
  • Çalışma izni (sınırlı)
  • Sağlık erişim
  • Eğitim
  • Sosyal yardım
  • Türkiye'de sınırdışı edilmeme (non-refoulement)

Üçüncü Ülkeye Yerleşim

  • UNHCR aracılığıyla
  • Avrupa, Kanada, ABD
  • Yıllık kontenjan sınırlı

Anayasa Mahkemesi/AİHM

AYM ve AİHM, sınırdışı yasağının (non-refoulement) "mutlak" olduğunu, terör veya suç şüphesi olsa bile tehlikeli ülkeye gönderilemeyeceğini benimsemektedir.

Yabancılar/insan hakları avukatı önerilir.