Kredi garanti kurumlarına sağlanan Hazine desteğine ilişkin kararda değişiklik yapan 10258 sayılı düzenleme, teminatı yetersiz işletmelerin kredi bulabilmesi için kurulan kefalet mekanizmasının çerçevesini günceller. Krediyi kullanan işletme açısından bu mekanizmanın en çok yanlış anlaşılan yönü, kefaletin borcu ortadan kaldırdığı sanılmasıdır.
Mekanizma Nasıl İşler
Kredi garanti kurumu, işletme adına bankaya kefil olur; işletme krediyi geri ödeyemediğinde banka kefile başvurur. Kefil ödemeyi yaptıktan sonra borç sona ermez, sadece alacaklı değişir. Ödeyen kurum, ödediği tutar için asıl borçluya ve varsa diğer kefillere rücu eder. Bu aşamada işletme sahipleri, artık bankayla değil kefalet kurumuyla ve onun takip usulüyle karşı karşıya kalır.
Şahsi Kefaletin Devam Eden Etkisi
Kurumsal kefalet, ortakların verdiği şahsi kefaletleri ortadan kaldırmaz. Kredi sözleşmesi imzalanırken alınan şahsi kefalet senetleri, rücu aşamasında yeniden gündeme gelir ve gerçek kişilerin malvarlığı takibe konu olabilir. Eş rızası, kefalet limitinin belirtilmesi ve tarih gibi şekil şartları bu senetlerin geçerliliği bakımından belirleyicidir; eksiklik iddiası, takibe karşı ileri sürülebilecek en somut savunmalardan biridir.
Takiple Karşılaşan İşletmenin İlk Adımları
- Takip talebinde gösterilen alacağın hangi kredi ve hangi dönemden kaynaklandığını belirleyin.
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini kayda geçirin; itiraz süresi bu tarihten işler.
- Kefalet limitini aşan bir tutar talep edilip edilmediğini hesaplayın.
- Faiz türü ve işletilme başlangıcının sözleşmeye uygunluğunu kontrol edin.
- Yapılandırma görüşmelerini yazılı olarak yürütün.
Destek Koşullarındaki Değişikliğin Sonuçları
Destek şartlarını değiştiren düzenlemeler kural olarak ileriye etkilidir; yani halihazırda kullanılmış kredilerin kefalet koşullarını kendiliğinden değiştirmez. Bir işletmenin, sonradan getirilen daha lehe bir koşuldan yararlanabilmesi için bu imkânın düzenlemede açıkça öngörülmüş olması gerekir. Bankanın veya kurumun sözlü beyanına dayanarak ödeme planı kurmak, sonradan ispatı güç bir duruma yol açar.
Sık Karşılaşılan Yanılgılar
- Kefaletin borcu sildiği düşüncesi
- Şirket tüzel kişiliğinin ortakları her hâlde koruduğu varsayımı
- Ödeme emrine itiraz süresinin kaçırılabileceğinin fark edilmemesi
- Rücu alacağının pazarlık dışı olduğu inancı
Bu yazı genel bilgi sunar; kefalet ve rücu ilişkileri sözleşme metnine göre şekillendiğinden, takip başlamışsa kısa süreler nedeniyle vakit geçirmeden hukuki destek alınması önem taşır.