154/33 kV Zeytindalı transformatör merkezi sahası ve bağlantı yolu güzergâhı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilirken, aynı proje için daha önce alınmış 2024 tarihli bir Cumhurbaşkanı kararı da yürürlükten kaldırılmıştır. Bir kamulaştırma kararının yerine yenisinin konulması, malik açısından çoğu zaman gözden kaçan sonuçlar doğurur.
Eski Karara Dayanan İşlemlerin Akıbeti
Önceki karar yürürlükten kaldırıldığında, o karara dayanılarak başlatılmış ancak tamamlanmamış işlemlerin hukuki dayanağı tartışmalı hâle gelir. Buna karşılık yeni karar, kapsamı ve parsel listesi bakımından eskisiyle birebir aynı olmayabilir. Bu nedenle ilk yapılması gereken iş, iki kararın ekindeki listeleri karşılaştırarak taşınmazın kapsamdan çıkıp çıkmadığını, alan büyüklüğünün değişip değişmediğini ve mülkiyet yerine irtifak kamulaştırmasına geçilip geçilmediğini tespit etmektir.
Süreler Yeniden İşlemeye Başlar mı?
Yeni bir Cumhurbaşkanı kararı, kendisine karşı açılacak iptal davası bakımından bağımsız bir idari işlemdir; dava açma süresi bu yeni işlem esas alınarak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde değerlendirilir. Eski karara karşı süresi geçmiş bir itirazın yeni kararla otomatik olarak canlandığını varsaymak da, yeni kararın eskisinin tekrarı sayılıp süre işlemediğini düşünmek de risklidir. Doğru yaklaşım, yeni kararın yayımı ve tebligat tarihlerini esas alan ayrı bir takvim kurmaktır.
Trafo Merkezi ve Enerji Nakil Hattı Ayrımı
- Trafo merkezi sahasında kural olarak mülkiyetin tamamı kamulaştırılır.
- Bağlantı yolu güzergâhında yol için ayrılan şerit ayrı değerlendirilir.
- Enerji nakil hattı direk yerleri ve hat altı geçiş için irtifak hakkı kurulması gündeme gelir.
- Her bir kalemin bedel hesabı farklı olduğundan, bilirkişi raporunda ayrıştırılmış olması gerekir.
İki Kararlı Dosyalarda Kontrol Listesi
- Eski ve yeni kararın parsel listelerini yan yana koyup farkları çıkarın.
- Eski karar döneminde tapuya konulmuş şerh varsa, güncel durumunu tapu müdürlüğünden sorun.
- Eski karar döneminde açılmış ve derdest olan bir dosya varsa, mahkemeye yeni kararı bildirin.
- Ödenmiş ya da bloke edilmiş bir bedel varsa, hangi karara dayandığını belgeleyin.
- Yeni karar için dava açma süresini ayrı bir başlık olarak takvimleyin.
Hak Düşürücü Süre Riskini Azaltmak
Bu tür dosyalarda en somut tehlike, malikin “zaten dava açmıştım” düşüncesiyle yeni karara karşı harekete geçmemesidir. Kararın değişmesi, dosyanın da değiştiği anlamına gelebilir; her yeni işlemin kendi süresi olduğu kabulüyle hareket etmek en güvenli yoldur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Aynı proje için birden fazla karar bulunan dosyalarda hangi işlemin hangi taşınmazı etkilediği belgeler üzerinden incelenmeli ve adımlar buna göre planlanmalıdır.