10450 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Keçikaya HES üretim tesisinin yapımı amacıyla Ankara ili Sincan ilçesi Temelli-Malıköy Mahallesi sınırları içinde bulunan bazı taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılması öngörülmüştür. Bu dosya tipi, iletim hattı kamulaştırmalarından iki yönüyle ayrılır: kamulaştırmayı yürüten kurum ile tesisi işletecek şirket farklı olabilir ve kamulaştırma çoğunlukla irtifak değil mülkiyet yönündedir.
Kamulaştıran Kurum ile Yararlanan Şirket Ayrımı
Üretim tesisi yatırımlarında kamulaştırma işlemleri düzenleyici kurum eliyle yürütülürken, tesisi kuran ve işleten özel hukuk tüzel kişisi olabilir. Malik açısından bu ayrım önemlidir; çünkü talebin kime yöneltileceği, hangi işleme karşı hangi mercie gidileceği bu ayrıma göre belirlenir. Dilekçede husumetin yanlış yöneltilmesi, esasa girilmeden sonuç doğuran bir eksikliktir.
Mülkiyetin Tamamen El Değiştirdiği Hâller
Gövde, kanal, cebri boru ve santral binası gibi kalıcı yapıların yer alacağı parsellerde taşınmazın mülkiyeti idareye geçer. Bu durumda tartışma, kullanım kısıtı üzerinden değil doğrudan taşınmazın tam değeri üzerinden yürür. Üzerindeki yapılar, ağaçlar, su kaynağı ve varsa işletme bütünlüğü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Malikin Dosyada Öne Çıkarması Gereken Başlıklar
- Taşınmazın kamulaştırma tarihindeki gerçek vasfı; imar durumu değişmişse buna ilişkin belgeler.
- Parselin bir işletme bütünü içinde yer alıp almadığı; kalan kısmın tek başına kullanılabilirliği.
- Üzerindeki muhdesatın kime ait olduğu; muhdesat maliki ile tapu maliki farklıysa bunun ayrıca ortaya konması.
- Su kullanım hakkı, sulama tesisi ve benzeri bağlı hakların durumu.
İdari İşleme Karşı Dava ile Bedel Davasının Birlikte Yürümesi
Acele kamulaştırma kararının hukuka aykırılığı iddiası idari yargıda ileri sürülürken, bedel süreci adli yargıda ilerler. İki sürecin birbirinden habersiz yürütülmesi çelişkili beyanlara yol açabilir. Dosyalar arasında tutarlılık sağlanması, özellikle taşınmazın vasfına ilişkin açıklamalarda önem taşır.
Bedelin Ödenmesi ve Tescil Sonrası
Bedelin bankaya yatırılmasıyla süreç malik açısından bitmiş sayılmaz. Ödemenin hisse oranlarına uygun yapılıp yapılmadığı, tescilin karar kapsamıyla örtüşüp örtüşmediği ve kamulaştırma amacının gerçekleşmemesi hâlinde gündeme gelebilecek talepler ayrıca izlenmelidir.
Bu açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın kendine özgü koşulları vardır. Taşınmazınızın kapsamda olduğunu öğrendiğinizde, süre işlemeye başlamadan hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.