Avukatlık mesleğinin çerçevesini çizen 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, yalnızca meslek mensuplarını değil, avukatla çalışan her gerçek ve tüzel kişiyi doğrudan ilgilendirir. Vekâlet ilişkisinin nasıl kurulduğu, ücretin nasıl kararlaştırıldığı, dosyanın devri ve meslek sırrı gibi başlıklar bu Kanunun uygulama alanına girer.
Vekâlet İlişkisi Ne Zaman Kurulmuş Sayılır
Uygulamada en çok karıştırılan nokta, görüşme yapılmasının tek başına vekâlet ilişkisi doğurmadığıdır. İlişkinin kurulması için tarafların iş ve ücret konusunda anlaşması, dosyanın takibi için gerekli hallerde noterden vekâletname düzenlenmesi beklenir. Görev kapsamının yazılı biçimde belirlenmesi, sonradan çıkacak kapsam tartışmalarını büyük ölçüde önler.
Avukatlık Ücretinde İki Ayrı Kavram
Kanun, iki farklı ücreti birbirinden ayırır ve bunların karıştırılması sık yaşanan bir sorundur:
- Akdi ücret: Müvekkil ile avukat arasında serbestçe kararlaştırılan, avukatlık sözleşmesinden doğan ücret.
- Karşı yan vekâlet ücreti: Yargılama sonunda haksız çıkan tarafa yükletilen ve kural olarak avukata ait olan ücret.
Sözleşmede işin kapsamı, kanun yolu aşamalarının dahil olup olmadığı ve masrafların kime ait olduğu açıkça yazılmazsa, ilişki sona erdiğinde hesaplaşma güçleşir.
İlişkinin Sona Ermesi ve Dosya Teslimi
Azil veya istifa hâlinde dosyadaki belgelerin teslimi, derdest işlerde sürelerin kaçırılmaması bakımından kritik önemdedir. Yeni avukatın devraldığı dosyada duruşma günü, kanun yolu süresi ve icra takibi aşamasını ilk iş olarak tespit etmesi beklenir. Teslim tutanağı düzenlenmesi, hem müvekkil hem avukat açısından ispat kolaylığı sağlar.
Şikâyet, Disiplin ve Baro Yolu
Meslek kurallarına aykırılık iddiaları, avukatın kayıtlı olduğu baroya yapılan başvuruyla incelenir. Şikâyet dilekçesinde soyut ifadeler yerine, tarih ve belge dayanaklı somut anlatım yapılması dosyanın esasına girilmesini kolaylaştırır. Disiplin süreci ile ücret alacağına ilişkin hukuk davası birbirinden ayrı yollardır; birinin sonucu diğerini kendiliğinden belirlemez. Ayrıca avukatın sır saklama yükümlülüğü, ilişki sona erdikten sonra da devam eder.
Uyuşmazlığı Küçültmek İçin Pratik Notlar
- Sözleşmeyi imzalamadan önce işin kapsamını ve ücretin ödeme takvimini yazılı hâle getirin.
- Yapılan ödemeleri banka kanalıyla ve açıklama yazarak gerçekleştirin.
- Dosyaya sunulan belgelerin bir örneğini kendinizde saklayın.
- Görüşmelerde verilen bilgileri e-posta ile teyit ederek yazılı iz bırakın.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup somut dosyanın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme değişebilir; ilişkinin kurulması veya sona ermesi aşamasında bir hukukçudan görüş alınması yerinde olur.