Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin teknik karşılıklarına ve bu karşılıkların yatırılacağı varlıklara ilişkin yönetmelik, sigortacılığın en teknik ama sonuçları en somut alanlarından birini düzenler. Teknik karşılık, henüz ödenmemiş ancak doğması beklenen yükümlülükler için bugünden ayrılan tutardır. Bu rehber, karşılık düzeninin şirket bakımından ne anlama geldiğini ve tazminat uyuşmazlıklarına nasıl yansıdığını inceler.
Karşılık Türlerinin Mantığı
Uygulamada karşılıklar, işlevlerine göre ayrışır. Devam eden riskler için ayrılan karşılık, poliçe süresinin henüz dolmamış kısmına karşılık gelir. Muallak hasar karşılığı, gerçekleşmiş ancak ödenmemiş ya da henüz ihbar edilmemiş hasarları hedefler. Dengeleme ve ikramiye türü karşılıklar ise farklı ihtiyaçlara yanıt verir. Bu ayrımın önemi, bir tazminat talebinin şirketin kayıtlarında hangi başlıkta göründüğünün, dosyanın işleyişini etkilemesidir.
Muallak Hasar Kaydının Uyuşmazlıktaki Değeri
Bir hasarın şirket kayıtlarında muallak olarak yer alması, ihbarın yapıldığını ve şirketin riski değerlendirdiğini gösteren güçlü bir karinedir. Tazminat talebinin sonradan reddedildiği dosyalarda:
- Hasarın hangi tarihte kayda alındığı
- Ayrılan tutarın hangi bilgiye dayandığı
- Eksper raporunun tarihi ve içeriği
- Şirketin talep ettiği ek belgelerin listesi
istenerek dosyanın gerçek seyri ortaya konabilir. Bu bilgiler, ödemenin gecikmesine ilişkin tartışmalarda da kullanılabilir.
Karşılıkların Yatırılacağı Varlıklar
Karşılık ayırmak tek başına yeterli değildir; bu karşılıkların mevzuatın öngördüğü nitelikteki varlıklarda tutulması gerekir. Amaç, yükümlülüğün doğduğu anda karşılığın nakde dönüştürülebilmesidir. Varlık yapısında riskli tercihlere yönelen bir şirkette, kâğıt üzerinde yeterli görünen karşılık fiilen ödeme kapasitesi sağlamayabilir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesindeki denetim de bu noktaya odaklanır.
Hak Sahibi İçin Pratik Adımlar
- Hasarı poliçede öngörülen sürede ve yazılı olarak ihbar edin.
- Şirketin talep ettiği belgeleri tek seferde ve kayıtlı biçimde iletin.
- Ödeme veya ret bildirimini yazılı almakta ısrar edin.
- Uyuşmazlık hâlinde sigorta tahkim yolu ile dava yolu arasındaki tercihi süreleri gözeterek yapın.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve poliçe hükümleri her dosyada farklılık gösterir. Tazminat talebi reddedilen veya süresi tartışmalı hâle gelen dosyalarda, zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden gecikmeden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.