İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hakkı ihlal edilen kişinin izleyeceği yol, 5651 sayılı Kanun ve buna bağlı düzenlemelerle çizilmiştir. İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesine dair usul ve esaslar hakkında yönetmelik, bu kanunun uygulanmasına ilişkin ayrıntıları gösterir. Aşağıda süreç, ihlale uğrayan kişi ve içerik sağlayıcı bakımından ayrı ayrı ele alınmıştır.
Önce Doğru Muhatabı Belirlemek
İçerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcı farklı sorumluluk rejimlerine tabidir. Talebin yanlış muhataba yöneltilmesi, hem zaman kaybına hem de sonradan açılan davada husumet itirazına yol açar. İlk adım, içeriğin nerede barındırıldığını ve kim tarafından yayımlandığını teknik olarak belgelemektir.
Kişilik Hakkı İhlalinde İzlenecek Sıra
- İçeriğin ekran görüntüsü, bağlantı adresi ve erişim tarihiyle birlikte kayıt altına alınması.
- İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurularak yayının kaldırılmasının istenmesi.
- Sonuç alınamazsa sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı talep edilmesi.
- Karara karşı ilgili tarafların itiraz yoluna başvurabileceğinin göz önünde tutulması.
Erişim Engellemenin Ölçüsü
Tedbirin, ihlali gideren en dar kapsamda uygulanması esastır. Tek bir sayfa nedeniyle sitenin bütününe yönelik talepler, ifade özgürlüğü ve haber verme hakkı gerekçesiyle kabul görmeyebilir. Bu nedenle talep dilekçesinde ihlale konu adresin tek tek gösterilmesi, sonucu doğrudan etkiler.
İçerik Sahibi ve Site Yöneticisi Açısından Yükümlülükler
- Sitede tanıtıcı bilgilerin erişilebilir biçimde bulundurulması.
- Yer sağlayıcı bakımından trafik bilgilerinin mevzuatta öngörülen süre boyunca doğru ve bütünlüğü korunacak şekilde saklanması.
- Kaldırma bildirimlerinin kayıt altına alınıp süresinde cevaplanması.
- Kullanıcı verilerinin işlenmesinde 6698 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin ayrıca değerlendirilmesi.
Ceza ve Tazminat Boyutu Ayrı Yürür
İçeriğin kaldırılması, doğan zararı ortadan kaldırmaz. Hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi fiiller bakımından Türk Ceza Kanunu kapsamında şikâyet yolu ile manevi tazminat davası ayrı ayrı gündeme gelebilir; şikâyet süresinin kaçırılması bu yolu kapatabilir.
Bu yazı yol gösterici bir özet sunar; içeriğin niteliğine ve platformun konumuna göre süreç değiştiğinden, tedbir talebinden önce dosyanın hukuki açıdan değerlendirilmesi önerilir.