Bireysel emeklilik alanında faaliyet gösterecek şirketler, sıradan bir ticaret şirketi gibi kurulup işe başlayamaz. Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmelik, kuruluştan faaliyet iznine, kurucu ve yönetici niteliklerinden şube açılışına kadar uzanan bir izin mimarisi kurar. Bunun nedeni, şirketin uzun vadeli tasarrufları yönetiyor olmasıdır.
İki Aşamalı İzin Yapısı
Süreç tek bir onaydan ibaret değildir. Önce kuruluşa izin verilir, ardından belirlenen şartların fiilen sağlandığı gösterilerek faaliyet ruhsatı alınır. İki aşama arasında sermayenin ödenmesi, teknik altyapının kurulması ve kadroların oluşturulması beklenir. Kuruluş izni almış olmak, tek başına sözleşme yapma yetkisi vermez.
Kurucu ve Yöneticilerde Aranan Nitelikler
- Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma ve mali güvenilirlik.
- İflas etmemiş veya konkordato ilan etmemiş olma.
- Yöneticiler bakımından öngörülen öğrenim ve mesleki tecrübe şartı.
- Ortaklık yapısındaki gerçek kişi hakim ortakların şeffaf biçimde ortaya konması.
Pay Devri Neden İzne Tabidir?
Şirketin sermaye yapısındaki değişiklikler, kontrolün kimde olduğunu doğrudan etkiler. Bu nedenle belirli oranları aşan pay devirleri ile dolaylı ortaklık değişiklikleri önceden izne bağlıdır. İzinsiz gerçekleştirilen bir devir, pay sahipliğinden doğan hakların kullanımı bakımından sorun yaratabilir; sonradan onay alınabileceği varsayımıyla hareket etmek riskli bir tercihtir.
Faaliyet Sırasında Süreklilik Arz Eden Ödevler
- Öngörülen sermaye ve teminat düzeyinin sürekli korunması.
- Aktüeryal ve mali raporların zamanında düzenlenip iletilmesi.
- İç kontrol ve risk yönetimi birimlerinin fiilen çalışır durumda tutulması.
- Katılımcı bilgilerinin işlenmesinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ilkelerine uyum.
- Aracılık faaliyeti yürütenlerin yetkilendirme kayıtlarının güncel tutulması.
Uyumsuzluğun Doğurduğu Sonuçlar
Şartlardan birinin kaybedilmesi, doğrudan idari yaptırım ve ağır hallerde faaliyet izninin sınırlandırılması sonucunu doğurabilir. Uygulamada en sık rastlanan sorun, bir yöneticinin atanma şartını sonradan yitirmesine rağmen görevde kalmaya devam etmesidir. Bu tür durumlarda gecikmeksizin bildirim yapılması, yaptırımın kapsamını belirgin biçimde etkiler.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi tanıtır; her başvurunun ayrıntısı farklıdır. Kuruluş, pay devri veya bir uyum tespiti sürecinde şirketinize özgü hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.