Meslek kuruluşlarının verdiği ödüller sembolik görünse de, aday gösterme ve değerlendirme süreçleri idari bir usule tabidir. Ziraat Odaları ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği Ödül Yönetmeliği gibi düzenlemeler, kimin aday olabileceğini, hangi organın karar vereceğini ve kararın nasıl kesinleşeceğini belirler. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının işlemleri idari nitelikte olduğundan, bu kararlar da hukuki denetimden bağımsız değildir. Birliğin kuruluş ve organ yapısının dayanağı 6964 sayılı Kanundur.
Aday Gösterme Usulünde Sık Görülen Sorunlar
- Adayın oda üyeliği veya faaliyet koşulunu değerlendirme tarihinde taşıyıp taşımadığı.
- Aday gösterme yetkisinin hangi organda olduğu ve bu organın usulüne uygun toplanıp toplanmadığı.
- Başvuru dosyasında istenen belgelerin eksiksiz sunulup sunulmadığı.
- Başvuru süresinin ilan edildiği tarih ile fiilen tanınan süre arasındaki uyum.
Değerlendirme Kararının Gerekçesi
Ödül kararları takdire dayalıdır; ancak takdir yetkisi, keyfîlik anlamına gelmez. Yönetmelikte ölçütler sayılmışsa, kararın bu ölçütlerle bağlantısının kurulabilir olması beklenir. Adaylığı reddedilen kişi bakımından esas mesele, kararın içeriğinden çok usulüdür: yetkili organ karar vermiş midir, toplantı ve karar yeter sayısı sağlanmış mıdır, çıkar çatışması bulunan üye oylamaya katılmış mıdır. Bu soruların cevabı toplantı tutanaklarında aranır.
Verilen Ödülün Geri Alınması
Ödülün, verildikten sonra geri alınması ayrı ve daha ağır bir işlemdir. Kural olarak, hukuka uygun biçimde tesis edilmiş ve kişi lehine sonuç doğurmuş bir işlemin geri alınması sınırlı hâllerde mümkündür. Geri alma gerekçesi, ödülün dayandığı bilgilerin gerçeğe aykırı olması gibi somut bir olguya dayanmıyorsa işlem tartışmaya açıktır. Bu tür bir işlemden önce ilgiliye açıklama imkânı tanınmaması da ayrı bir usul sakatlığı oluşturabilir.
İtiraz Düşünen İlgili İçin Adımlar
- Kararın tarafınıza bildirildiği tarihi ve bildirim şeklini kayda geçirin.
- Karar metnini ve varsa toplantı tutanağının ilgili kısmını yazılı olarak talep edin.
- Oda veya birlik bünyesinde bir iç itiraz mekanizması öngörülmüşse önce onu kullanın.
- İdari yargı yolu düşünülüyorsa, süreleri bildirim tarihinden itibaren ayrı bir takvimde izleyin.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Meslek kuruluşu yönetmelikleri kurum içi kararlarla değişebildiğinden, işlem tarihindeki metin esas alınmalı ve gerektiğinde hukuki görüş alınmalıdır.