Üniversitelerin sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, bir yandan tıp eğitiminin uygulama alanı, diğer yandan hastalara doğrudan sağlık hizmeti veren kuruluşlardır. Merkez yönetmeliği bu ikili yapıyı düzenler; ancak hasta bakımından asıl önem taşıyan soru çoğu kez şudur: bir zarar doğduğunda talep kime, hangi yargı kolunda yöneltilecektir.
İkili Yapının Hukuki Yansıması
Merkez, üniversite tüzel kişiliğinin bir birimidir ve verilen hizmet kamu hizmeti niteliğindedir. Bu nedenle hizmetin kurulusundan, işleyişinden veya organizasyonundan kaynaklanan aksaklıklar hizmet kusuru başlığı altında değerlendirilir ve talep kural olarak idareye yöneltilir. Kamu görevlisi olan hekimin görevi sırasında verdiği zararlar bakımından davanın doğrudan hekime yöneltilmesi usul sorunu doğurur; idarenin sonradan ilgiliye rücu etmesi ise ayrı bir ilişkidir.
Hizmet Kusuru Olarak Değerlendirilen Tipik Durumlar
- Nöbet ve konsültasyon düzeninin yetersizliği nedeniyle müdahalenin gecikmesi.
- Tıbbi cihaz veya laboratuvar altyapısındaki eksikliğin tanıyı geciktirmesi.
- Hasta kayıtlarının, tetkik sonuçlarının veya epikrizin düzensiz tutulması.
- Enfeksiyon kontrol tedbirlerindeki organizasyon eksikliği.
- Eğitim gören hekimin gözetimsiz bırakılması.
Aydınlatılmış Onam ve Kayıt Düzeni
Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu, hastanın usulüne uygun aydınlatılmasına ve rızasına dayanır. Uygulamada tartışma çoğunlukla onamın alınıp alınmadığından değil, hastanın işlemin niteliği, alternatifleri ve olası komplikasyonları hakkında gerçekten bilgilendirilip bilgilendirilmediğinden doğar. Matbu bir formun imzalatılmış olması tek başına yeterli sayılmayabilir. Eğitim hastanesi niteliği taşıyan merkezlerde, müdahaleyi kimin yapacağına ilişkin bilgilendirme de ayrıca önem taşır.
Talep Yolları ve Süre
Zarar gören hasta veya yakınları bakımından idari yargıda tam yargı davası, tıbbi uygulama hatası iddiasının ceza boyutu için ise ayrı bir soruşturma süreci gündeme gelebilir. Kamu görevlisi hekimler yönünden soruşturmanın başlaması özel bir izin usulüne bağlı olabildiğinden, doğrudan yapılan şikâyet sonuçsuz kalabilir. İdareye başvuru ve dava süreleri, zararın ve failin öğrenildiği ana bağlı olarak işlediğinden, dosyanın hızla toplanması gerekir.
Dosya Toplarken
- Tüm tıbbi kayıtları, görüntüleme ve tetkik sonuçlarını yazılı olarak talep edin.
- Onam formlarının imzalı nüshalarını isteyin.
- Başvuru ve talep yazılarınızın kayıt tarihlerini saklayın.
- Değerlendirmeyi tıbbi ve hukuki boyutuyla birlikte yaptırın.
Sağlık hizmetinden doğan uyuşmazlıklarda dosyanın tıbbi içeriği sonucu belirler. Genel bilgilerle yetinmeyip, kayıtların uzmanca incelenmesini sağlamanız gerekir.