Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında verilen bir patent, kendiliğinden Türkiye'de koruma doğurmaz. Sözleşmenin Türkiye'de uygulama şeklini gösteren yönetmelik, bu geçişin nasıl yapılacağını düzenler ve patent sahibi açısından en kritik konu burada ortaya çıkar: usule ilişkin bir gecikme, esasen geçerli bir patentin ülkemizde hükümsüz kalması sonucunu doğurabilir.
Avrupa Patentinin Ulusal Etkisi Nasıl Doğar?
Patentin verildiğine ilişkin karar yayımlandıktan sonra, korumanın Türkiye'de geçerli olması için ulusal aşamada yapılması gereken işlemler vardır. Bunların başında istem ve tarifnamenin Türkçe çevirisinin sunulması ile ilgili ücretlerin ödenmesi gelir. Bu adımlar tamamlandığında Avrupa patenti, ulusal bir patentle aynı hükümlere tabi hâle gelir; ihlal davaları, lisans ilişkileri ve hükümsüzlük iddiaları ulusal hukuk çerçevesinde görülür.
Çeviri Metninin Hukuki Ağırlığı
Çeviri, teknik bir formalite değildir. Koruma kapsamı istemlerle belirlendiğinden, çeviride daraltıcı bir ifade kullanılması fiilen korumanın daralması anlamına gelebilir. Uygulamada üç sorun öne çıkar:
- Teknik terimin sektörde yerleşik karşılığı yerine sözlük karşılığının kullanılması
- İstemdeki bağlaç ve sınırlayıcı ifadelerin kaymasıyla kapsamın değişmesi
- Tarifname ile istemler arasındaki tutarlılığın çeviride bozulması
Çeviri hatalarının düzeltilmesi mümkün olsa da, düzeltmeden önceki dönemde iyiniyetle hareket eden üçüncü kişilerin durumu ayrı bir tartışma yaratır. Bu nedenle çevirinin baştan doğru yapılması, sonradan düzeltmeye göre çok daha güvenlidir.
Süre Kaçırıldığında Ne Olur?
- Öncelikle hakkın hangi tarihte düştüğünü ve bunun hangi işlemden kaynaklandığını tespit edin.
- Hak kaybının, elde olmayan bir sebeple mi yoksa ihmalden mi doğduğunu belgeleriyle ortaya koyun; telafi mekanizmalarının uygulanabilirliği buna bağlıdır.
- Vekil aracılığıyla yürütülen dosyalarda, iç yazışma ve bildirim kayıtları belirleyici delil hâline gelir.
- Yıllık ücretlerin ödenmesine ilişkin takvimi, ulusal aşamadan sonra ayrıca izlemeye alın.
İhlal ve Savunma Tarafında Pratik Sonuçlar
Türkiye'de bir Avrupa patentine dayanarak ihlal iddiasında bulunulduğunda, karşı tarafın ilk yönelteceği savunmalardan biri ulusal aşama işlemlerinin usulüne uygun tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Aynı şekilde, bir patentin varlığı nedeniyle ürününü piyasaya süremeyen işletme de bu usuli zemini incelemekle işe başlamalıdır. Koruma kapsamının çeviri metni üzerinden okunacak olması, her iki taraf için de teknik ve hukuki incelemenin birlikte yürütülmesini gerektirir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; patent süreçlerinde tarih ve kapsam ayrıntıları dosyaya göre değiştiğinden, somut başvurunuz bakımından yürürlükteki düzenleme ve dosya geçmişi üzerinden uzmanlaşmış hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.