Gıda kodeksi kapsamındaki ürün tebliğleri, bir gıdanın tanımını, bileşim özelliklerini ve etiketleme kurallarını belirler. Hindiba ekstraktı gibi bitkisel ekstrakt ürünlerinde uyuşmazlıkların çoğu ürünün kendisinden değil, ürünün nasıl tanımlandığı ve etikette ne yazıldığından doğar.
Ürün Tanımına Uymak Neden Kritik?
Bir ürünün tebliğdeki tanıma uyup uymadığı; hangi kuralların uygulanacağını, hangi adla satılabileceğini ve hangi beyanların yapılabileceğini doğrudan belirler. Tanıma uymayan bir ürünün, tanımı karşılıyormuş gibi adlandırılması tek başına aykırılık oluşturur. Bu nedenle üretim öncesinde ürünün hangi tebliğ altında konumlandırıldığı yazılı olarak kayda geçmelidir.
Etikette En Çok Hata Yapılan Noktalar
- Ürün adının, içeriği yansıtmayan biçimde kullanılması
- Bileşen listesinde ekstrakt oranının belirtilmemesi
- Tüketiciyi yanıltıcı görsel veya ifadelerle sağlık izlenimi yaratılması
- Tebliğ kapsamında izin verilmeyen beyanların ambalajda yer alması
- Parti/seri numarası ile üretim izlenebilirliğinin kurulamaması
Sağlık Beyanı Sınırı
Bitkisel ekstrakt içeren ürünlerde en yüksek yaptırım riski, ürüne tedavi edici etki atfedilmesinden doğar. Sindirim, bağışıklık veya benzeri konularda yapılan iddialar, ayrıca izne tabi olmadıkça hem gıda mevzuatı hem de reklam denetimi bakımından sorun yaratır. Bu risk yalnızca ambalajı değil; internet sitesi, pazaryeri ürün açıklaması ve sosyal medya paylaşımlarını da kapsar.
Denetim Anı ve Sonrası
- Denetim tutanağına, numunenin nasıl alındığına dair ayrıntının yazıldığından emin olun.
- Şahit numune hakkınızı kullanın; sonradan yapılacak karşı analiz buna dayanır.
- Analiz sonucuna itiraz süresi kısadır; sonucun tebliğ tarihini ilk günden kaydedin.
- Ürün geri toplama gerekiyorsa, süreci kendi iradenizle ve kayıtlı biçimde başlatın.
- Tedarikçiden gelen hammadde analiz belgelerini partiyle eşleştirerek saklayın.
Zincirdeki Sorumluluk
Uygunsuzluk hammaddeden kaynaklansa bile, piyasaya arz eden işletme ilk muhataptır. Bu nedenle tedarik sözleşmelerinde analiz yükümlülüğü, uygunsuzluk hâlinde iade ve rücu mekanizmalarının açıkça düzenlenmesi, sonradan doğacak zararın paylaşımını belirler.
Bu bilgiler genel niteliktedir; gıda mevzuatı sık güncellenir ve ürün bazında ayrıntı değişir. Bir denetim tutanağı ya da idari yaptırım kararı söz konusuysa, itiraz süreleri sınırlı olduğundan konunun hızla değerlendirilmesi önerilir.