Kamu ihale rejimi içinde yer alan sağlık idarelerinin, teşhis ve tedaviye yönelik olarak birbirlerinden mal ve hizmet alması özel bir usule bağlanmıştır. Bu yönetmelik, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin kendi aralarındaki alımlarını, olağan ihale prosedürünün dışında ve daha hızlı işleyecek biçimde düzenler. Amaç, hastanın tedavisinin ihale takvimine takılmamasıdır.
Usulün Sınırı: Teşhis ve Tedaviye Yönelik Olma
Bu istisnai yolun uygulanabilmesi için alımın teşhis ve tedaviyle doğrudan bağlantılı olması gerekir. Genel idari ihtiyaçlar, bakım onarım işleri veya hasta tedavisiyle bağı kurulamayan alımlar bu kapsama sokulamaz. Denetimde en sık düzeltme konusu yapılan husus tam olarak budur: kapsamın geniş yorumlanarak, olağan ihaleye tabi olması gereken bir alımın bu usulle yapılması.
Protokolde Bulunması Gereken Unsurlar
- Alınacak hizmetin ya da malın türü ve miktarının belirlenebilir olması
- Fiyatlandırmanın hangi esasa dayandığının açıkça gösterilmesi
- Ödeme takvimi ve gecikme halinde uygulanacak kuralın yazılması
- Hizmetin ifasında ortaya çıkabilecek zarardan kimin sorumlu olacağının belirlenmesi
- Hasta verilerinin paylaşımına ilişkin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyumunun ayrıca düzenlenmesi
Veri Paylaşımı Boyutunun Atlanması
İki kamu idaresi arasında yapılan hizmet alımı, çoğu zaman hasta verisinin de aktarılmasını gerektirir. Tetkik sonuçlarının, görüntülerin ve tıbbi kayıtların paylaşılması özel nitelikli kişisel veri işleme faaliyetidir. Protokol metninde bu paylaşımın hukuki sebebi, kapsamı ve saklama süresi düzenlenmezse, hizmetin kendisi usulüne uygun olsa bile veri koruma bakımından ayrı bir sorumluluk doğar. Bu başlığın protokole sonradan eklenmesi yerine, baştan bir eki olarak kurgulanması daha güvenlidir.
Mali Denetimde Sorgulanan Noktalar
- Fiyatın hangi tarife veya birim maliyet üzerinden belirlendiği ve bunun belgelenmesi.
- Hizmetin fiilen verildiğini gösteren kayıtların hasta bazında izlenebilir olması.
- Ödemenin protokolde öngörülen tutarla örtüşmesi; fark varsa gerekçesinin dosyada bulunması.
- Aynı hizmet için hem bu usulle hem başka bir yolla ödeme yapılmadığının teyidi.
Uyuşmazlık Çıkarsa
İki kamu idaresi arasındaki bu ilişkiden doğan uyuşmazlıklar, tarafların niteliği ve protokolün hukuki karakteri nedeniyle görev yolu tartışmasına yol açabilir. Bu nedenle protokole uyuşmazlık halinde izlenecek yolun yazılması, sonradan yaşanacak süre kaybını önler. Ayrıca kurumlar arası alacaklarda zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden, tahsil edilmemiş bakiyelerin dönemsel olarak gözden geçirilmesi gerekir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Kurumunuzun imzaladığı bir protokol denetim konusu olduysa, kapsam ve fiyatlandırma dayanaklarının belgelerle birlikte hukuki incelemeye alınması önerilir.