1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatiflerde bir ortaklık payının değerinin 100 Türk Lirasına yükseltilmesine ve bu değişikliğe göre yapılacak işlemlere ilişkin 2010/2 sayılı Tebliğ, kooperatiflerin sermaye yapısını doğrudan etkileyen bir düzenlemedir. Değişikliğin kendisi teknik görünse de, uygulanmaması ortaklık ve oy hakkı tartışmalarına kadar uzanır.
Pay Değeri Değişikliğinin Kooperatife Etkisi
Pay değerinin yükseltilmesi, ortakların mevcut sermaye paylarının yeni değere göre yeniden hesaplanmasını gerektirir. Bu işlemde ortağın toplam sermaye katkısı korunur; değişen, bu katkının kaç paya karşılık geldiğidir. Hesaplamada yapılan hata, ortakların pay adedini ve buna bağlı hakları etkileyeceğinden, sonradan iptal talepleriyle karşılaşılabilir.
Yapılması Gereken İşlemlerin Sırası
- Ortak bazında mevcut pay ve sermaye tutarlarının güncel listesini çıkarın.
- Yeni pay değerine göre pay adetlerini yeniden hesaplayın; küsurat oluşan hâller için yöntemi önceden belirleyin.
- Anasözleşmenin sermaye ve pay değerine ilişkin maddesinin değişikliğini gündeme alın.
- Genel kurulu usulüne uygun çağırın ve gündem maddesini açıkça yazın.
- Alınan kararı tescil ve ilan işlemleriyle tamamlayın.
Genel Kurul Sürecinde Sakatlık Doğuran Noktalar
- Çağrının usulüne veya süresine uyulmaması
- Anasözleşme değişikliğinin gündemde yer almadan görüşülmesi
- Toplantı ve karar yeter sayılarının tutanakta gösterilmemesi
- Ortaklar listesinin toplantıdan önce güncellenmemesi
Bu eksiklikler, esasen yerinde olan bir kararı dahi iptal riskiyle karşı karşıya bırakır. Genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süre kısadır; bu nedenle hem karara itiraz edecek ortak hem de kararı savunacak yönetim tutanakları eksiksiz tutmalıdır.
Ortak Açısından Kontrol Listesi
Ortağın kendi konumu bakımından bakması gereken üç şey vardır: yeni pay adedinin sermaye katkısıyla uyumu, ödenmemiş sermaye borcu bulunup bulunmadığı ve oy hakkının kooperatifin yapısına göre nasıl belirlendiği. Bunlarda uyumsuzluk görülüyorsa, önce yönetim kurulundan yazılı açıklama istenmeli, cevap alınamazsa toplantı tutanağı ve ortaklar listesi örneği talep edilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; kooperatif genel kurul kararlarına ilişkin süreler sınırlı olduğundan, tutanak ve kayıtlarla birlikte zaman kaybetmeden değerlendirme yapılması yerinde olur.