Vakıf yükseköğretim kurumlarının ana yönetmelikleri, kurumun organlarını, bu organların görev ve yetkilerini ve iç işleyişin temel ilkelerini belirleyen çerçeve metinlerdir. Öğrenciler ve çalışanlar açısından bu metnin önemi, kendilerine yönelik işlemlerin hangi organca ve hangi usulle tesis edileceğini göstermesinden kaynaklanır. Bir kararın yetkisiz organca alınmış olması, tek başına iptal sebebi oluşturabilir.
Mütevelli Heyet ile Akademik Organların Ayrımı
Vakıf üniversitelerinde mali ve idari konularda geniş yetki mütevelli heyetindedir; buna karşılık eğitim öğretimin içeriği, akademik takvim, ders programı ve akademik değerlendirme gibi konular senato ve fakülte kurulları gibi akademik organların yetki alanındadır. Uygulamada en sık karşılaşılan tartışma, akademik nitelikli bir kararın idari organca alınmasıdır. Bu nedenle karara itiraz edilirken önce yetki boyutu incelenmelidir.
Öğrenciyi İlgilendiren İşlemler
Öğrenciler bakımından en çok başvuru konusu olan işlemler şunlardır:
- Sınav sonucuna ve nota itiraz; itirazın süresi ve hangi birime yapılacağı
- Disiplin soruşturması; savunma hakkının usulüne uygun kullandırılmış olması
- Yatay geçiş, ders muafiyeti ve intibak kararları
- Burs kesintisi ve öğrenim ücretine ilişkin uyuşmazlıklar
- Kayıt silme ve azami süre uygulamaları
Vakıf Üniversitesi İşlemleri Hangi Yargı Yolunda
Vakıf üniversiteleri özel hukuk tüzel kişisi olan vakıflarca kurulsa da, yükseköğretim hizmeti sunarken kamusal yetki kullanırlar. Bu nedenle öğrencilik statüsüne ilişkin kararlar ile akademik personelin görevine ilişkin işlemler idari işlem niteliğinde değerlendirilir ve idari yargıda dava konusu edilebilir. Buna karşılık ücret, sözleşme ve iş ilişkisinin bazı boyutları özel hukuk kurallarına tabi olabildiğinden, dava açmadan önce ilişkinin niteliği doğru belirlenmelidir.
Dava Öncesi Başvuru ve Süre Yönetimi
İdari nitelikteki bir işlemle karşılaşıldığında, işlemin tebliğinden itibaren işleyen dava süresi kural olarak altmış gündür. Bu süre içinde üst makama başvurulması halinde süre durur ve başvurunun sonucuna göre yeniden işlemeye başlar. Kurum içi itiraz yolunu kullanmak çoğu zaman yararlıdır; ancak yazışmaların tarihleri kayda geçirilmezse dava hakkının kaybı riski doğar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; her üniversitenin kendi yönetmelik ve yönergeleri farklı usuller öngörebildiğinden, itiraz veya dava yoluna gitmeden önce ilgili metinlerin ve tebligat tarihlerinin bir hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi önerilir.