1389 sayılı Karar, Malatya ili Darende ilçesinde bulunan Tohma Çayı doğal vadisi, Somuncu Baba Boğazı ve Doğal Akvaryum (Balıklı Göl) doğal sit alanının koruma statüsünün yeniden değerlendirilmesi sonucunda bazı alanın kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmesine ilişkindir. Bu statü, koruma derecesi en yüksek kategorilerden biridir ve alandaki kullanım imkânlarını belirgin biçimde daraltır.
Statü Değişikliği Ne Getirir?
Kesin korunacak hassas alan olarak tescil edilen yerlerde, ekolojik yapıyı bozacak nitelikteki müdahaleler kural olarak yapılamaz. Mevcut kullanımların sürdürülmesi ise koruma amaçlı plan hükümlerine ve ilgili koruma kurulunun kararlarına bağlıdır. Bu nedenle alandaki taşınmaz maliklerinin ilk yapması gereken, parselinin tescil sınırları içinde kalıp kalmadığını pafta üzerinden kesin olarak tespit ettirmektir.
Turizm ve Ziyaretçi Yoğunluğu Olan Alanlarda Ek Hassasiyet
- Ziyaretçi akışı yüksek noktalarda geçici yapı ve tesis taleplerinin ayrı izne bağlı olması.
- Su kaynağına yakın parsellerde yapılaşma ve altyapı kısıtlarının daha katı uygulanması.
- Mevcut işletmelerin faaliyetine devam ederken tadilat ve genişletme taleplerinin sınırlanması.
- İzinsiz müdahalelerde hem idari yaptırım hem eski hâle getirme yükümlülüğünün doğması.
İzin Başvurusunu Doğru Kurgulamak
Alanda yapılacak her iş için başvurunun hangi mercie yöneltileceği, işin niteliğine göre değişir. Bakım, onarım ve basit tadilat ile yeni yapı talebi aynı süreçten geçmez. Başvuru dosyasına projenin ekolojik etkisini açıklayan teknik rapor eklenmesi, talebin değerlendirilmesini kolaylaştırır. Eksik belgeyle yapılan başvurular, esasa girilmeden iade edildiğinde zaman kaybı doğurur.
Olumsuz Karara Karşı Ne Yapılabilir?
Koruma kurulu kararları idari işlem niteliğindedir ve süresi içinde idari yargıda dava konusu edilebilir. Dava dilekçesinde, koruma amacına aykırı bir sonuç doğmayacağının somut verilerle gösterilmesi beklenir. Yalnızca mülkiyet hakkına dayanan genel itirazlar, koruma mevzuatının öngördüğü kamu yararı karşısında tek başına yeterli olmaz.
Malikler İçin Öncelik Sırası
- Parselin tescil sınırındaki konumunu resmî pafta örneğiyle belgeleyin.
- Tescil tarihinden önceki mevcut yapı ve kullanımı tarihli belgeyle kayda geçirin.
- Herhangi bir müdahaleden önce yazılı izin başvurusu yapın.
- Tebliğ edilen kararların tarihini ve başvuru sürelerini tek bir takvimde izleyin.
Yazıda yer alan açıklamalar genel niteliktedir; koruma statüsüne giren taşınmazlarda her parselin durumu ayrı değerlendirildiğinden, işlem yapmadan önce hukuki görüş alınması yerinde olacaktır.