Üniversite bünyesindeki arama kurtarma ve ilkyardım uygulama ve araştırma merkezleri, eğitim, tatbikat ve afet anında destek faaliyetlerini yürütmek üzere kurulur. Süleyman Demirel Üniversitesi Arama Kurtarma İlkyardım Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de merkezin görev alanını ve yönetim yapısını belirler. Bu alanda hukuki tartışmalar, faaliyetin doğası gereği risk altında yürütülmesinden kaynaklanır.
Faaliyetin Yürütüldüğü Koordinasyon Zinciri
Afet anında müdahale, kendiliğinden değil yetkili afet yönetimi birimlerinin koordinasyonu altında yürütülür. Merkezin ekibi, olay yerine kendi kararıyla değil görevlendirme çerçevesinde intikal ettiğinde hem yetki hem sorumluluk bakımından korunaklı bir zeminde çalışır. Görevlendirme yazısı, ekip listesi ve intikal saatinin kayda geçirilmesi, sonradan doğabilecek her tartışmanın çıkış noktasıdır.
Eğitim ve Yetki Belgesi Meselesi
- İlkyardım eğitimi verilecekse eğitimin ve eğiticinin ilgili mevzuata göre yetkilendirilmiş olması gerekir.
- Katılımcı listeleri, eğitim saatleri ve sınav kayıtları belge düzeninde tutulmalıdır.
- Sertifikanın geçerlilik süresi ve yenileme koşulu katılımcıya yazılı bildirilmelidir.
- Yetkisiz verilen eğitime dayanılarak düzenlenen belge, gerçek bir yetki doğurmaz.
Müdahale Sırasında Doğan Zarar
Kurtarma faaliyeti sırasında bir kişinin zarar görmesi hâlinde iki ayrı sorumluluk gündeme gelir. Özel hukuk bakımından Türk Borçlar Kanunu'ndaki haksız fiil ve kusur değerlendirmesi yapılır; ceza hukuku bakımından ise Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen taksirle işlenen suçlar açısından inceleme yapılabilir. Değerlendirmenin merkezinde, müdahaleyi yapan kişinin eğitim seviyesi, elindeki imkânlar ve o anki koşullarda beklenebilecek özenin gösterilip gösterilmediği yer alır. Zorunluluk hâlinde alınan hızlı kararlar ile ihmalden doğan hatalar aynı ölçüte tabi tutulmaz.
Ekip Güvenliği İçin Alınacak Yazılı Tedbirler
- Her gönüllü için katılım beyanı, sağlık durumu bildirimi ve acil durum iletişim bilgisi alın.
- Ferdi kaza sigortası kapsamının tatbikat ve gerçek görev ayrımını içerip içermediğini kontrol edin.
- Tatbikat öncesi risk değerlendirmesini yazılı hâle getirin ve ekibe imzalatın.
- Kullanılan ekipmanın bakım ve muayene kayıtlarını düzenli tutun.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek içindir. Bir müdahale sonrası soruşturma veya tazminat talebiyle karşılaşılması hâlinde görevlendirme belgeleri ve olay kayıtlarıyla birlikte ayrıca hukuki değerlendirme yapılmalıdır.