Bir şirketin yapı malzemeleri mevzuatı kapsamında uygunluk değerlendirme kuruluşu olarak görevlendirilmesine dair tebliğler, ilk bakışta yalnızca o kuruluşu ilgilendiriyor gibi görünür. Oysa bu görevlendirme, üreticiden ithalatçıya, yükleniciden yapı denetim kuruluşuna kadar tedarik zincirindeki herkesin elindeki belgenin geçerliliğini doğrudan etkiler. BVA Belgelendirme ve Dış Ticaret Ltd. Şti. örneğinde olduğu gibi tebliğ numarasıyla yayımlanan görevlendirme metinleri bu nedenle dikkatle okunmalıdır.
Görevlendirme Metni Ne Anlama Gelir?
Görevlendirme, idarenin belirli bir tüzel kişiye, sınırları çizilmiş bir ürün grubunda uygunluk değerlendirme faaliyeti yürütme yetkisi tanıyan bireysel bir idari işlemdir. Dayanağını ürün güvenliği alanının çerçeve düzenlemesi olan 4703 sayılı Kanun ile yapı malzemelerine ilişkin ikincil mevzuat oluşturur. Yetki, kuruluşun tamamına değil, tebliğ ekinde sayılan ürün ve sistemlere ilişkindir.
Belgenin Geçerliliğini Belirleyen Üç Sınır
- Ürün sınırı: Belge, yalnızca görevlendirme kapsamındaki malzeme grubu için hüküm ifade eder.
- Sistem sınırı: Uygulanan performans değişmezliği değerlendirme sistemi, kuruluşun yetkilendirildiği sistemle örtüşmelidir.
- Zaman sınırı: Görevlendirmenin yürürlük tarihinden önce veya kapsam daraltıldıktan sonra düzenlenen belgeler tartışmalı hale gelir.
Uyuşmazlık Nerede Çıkıyor?
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, piyasa gözetimi ve denetimi sırasında ürünün belgesinin kapsam dışı bulunmasıdır. Bu durumda idare, ürünün piyasaya arzını durdurabilir, toplatma kararı verebilir ve idari para cezası uygulayabilir. Yüklenici ile idare arasındaki yapım sözleşmesinde ise aynı tespit, malzemenin reddine ve gecikme sorumluluğuna dönüşür. Bu yüzden belge ile ürün arasındaki eşleşme, satın alma aşamasında teyit edilmelidir.
Kuruluşun Yetkisi Askıya Alınırsa
Görevlendirmenin askıya alınması veya kaldırılması halinde, daha önce düzenlenmiş belgelerin akıbeti ayrıca değerlendirilir. Geçmişe etkili sonuç doğurup doğurmadığı, işlemin gerekçesine ve idarenin bu yönde açık bir belirleme yapıp yapmadığına bağlıdır. Kuruluş ise kendisine yönelik bu işleme karşı idari yargıda iptal davası açabilir; dava açma süresinin tebliğ tarihinden işlemeye başladığı unutulmamalıdır.
Dosyayı Sağlamlaştıran Adımlar
- Belgenin üzerindeki kapsam ifadesini, görevlendirme tebliğinin ekiyle satır satır karşılaştırın.
- Tedarikçiden performans beyanı ve deney raporlarını tarihli olarak arşivleyin.
- Denetimde tutanak imzalanırken şerh düşme hakkınızı kullanın.
- İdari para cezası tebliğ edildiğinde başvurulacak mercii ve süreyi ilk gün tespit edin.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her ürün grubunun kendine özgü teknik ve hukuki gereklilikleri vardır; somut bir denetim veya belge uyuşmazlığında dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olacaktır.