Yabancı plakalı bir aracın Türkiye'de karıştığı trafik kazasında mağdurun ilk sorusu genellikle şudur: zararımı kimden isteyeceğim? Cevap, aracın hangi tür teminatla ülkeye girdiğine bağlıdır ve bu ayrım yapılmadan başlatılan süreç, çoğu zaman yanlış muhataba yöneltilmiş bir talep olarak sonuçsuz kalır.
Teminatın Üç Olası Kaynağı
- Sınır kapısında yaptırılan ve Türkiye'de geçerli olan zorunlu sorumluluk sigortası
- Türkiye'yi kapsayan uluslararası sigorta belgesi (yeşil kart sistemi)
- Hiçbir geçerli teminatın bulunmaması hâli
Uygulanacak Hukuk ve Temel Çerçeve
Türkiye'de meydana gelen kazada işletenin hukuki sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre değerlendirilir; sigorta ilişkisinin kendisi ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve poliçe genel şartları çerçevesinde yürür. Zararın kapsamı bakımından bedensel zarar ile araç hasarının ayrı ayrı hesaplanması ve destekten yoksun kalma talepleri varsa bunların ayrı kalem olarak kurulması gerekir.
Kaza Anında Yapılacaklar
- Kolluğun düzenlediği kaza tespit tutanağında yabancı plaka ve sigorta belgesinin numarasının yazıldığından emin olun.
- Sürücünün kimlik ve ehliyet bilgileri ile aracın giriş kayıtlarını not edin.
- Sigorta belgesinin fotoğrafını çekin; belgenin Türkiye'yi kapsayıp kapsamadığını kontrol edin.
- Tedavi gördüyseniz tüm raporları ve masraf belgelerini tarih sırasıyla saklayın.
Muhatap Belirlenemezse
Aracın geçerli bir teminatının bulunmadığı veya sorumlu tespit edilemediği hâllerde, kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde Güvence Hesabı'na başvurulması gündeme gelebilir. Bu başvuru, kapsam ve limit bakımından sınırlıdır ve poliçeye dayanan taleplerin yerine geçmez; bu nedenle önce teminat araştırması yapılması, ardından başvuru yolunun seçilmesi gerekir.
Sigortacıyla Uyuşmazlıkta İki Yol
Sigorta şirketine yapılan başvuru sonuçsuz kalırsa, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabileceği gibi doğrudan dava yolu da tercih edilebilir. Tahkim yolunun seçilmesi hâlinde başvuru öncesinde sigortacıya yazılı başvuru yapılmış olması aranır. Zamanaşımı süreleri, kazanın aynı zamanda bir suç oluşturup oluşturmadığına göre farklılaşabildiğinden, süre hesabı en baştan yapılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; yabancı unsurlu kazalarda teminatın kapsamı ve limitleri belgeye göre değiştiğinden, somut bir kaza dosyasında poliçe ve tutanakların birlikte incelenmesi gerekir.