Üniversitelerin uygulama ve araştırma merkezleri, akademik çalışma ile hasta hizmetinin iç içe geçtiği yapılardır. Nöroradyoloji alanında kurulan bir merkez bakımından yönetmelik; merkezin amacını, organlarını ve çalışma usulünü belirler. Hukuki açıdan asıl önem taşıyan nokta ise görüntüleme faaliyetinin hem sağlık hizmeti hem de araştırma boyutuyla iki ayrı sorumluluk rejimine tabi olmasıdır.
Merkezin Organları ve Karar Zinciri
Bu tür yönetmeliklerde tipik olarak müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu şeklinde bir yapı öngörülür. Bir uyuşmazlıkta ilk sorulacak soru, tartışma konusu işlemin hangi organın yetkisinde olduğudur. Yönetim kurulu kararı gerektiren bir konunun tek imzayla sonuçlandırılması, işlemi yetki ve şekil yönünden sakatlar.
Görüntüleme Kayıtları Kişisel Veri Olarak Nasıl Korunur
Manyetik rezonans, tomografi ve benzeri tetkiklerden elde edilen veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından sağlık verisi olup özel nitelikli kişisel veri kategorisindedir. Bu veriler için işleme şartları genel verilere göre daha dardır ve teknik-idari tedbirler daha ağırdır. Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Görüntülerin araştırma amacıyla kullanılacaksa, tedavi amacından ayrı bir hukuki dayanağa oturtulması
- Yayın ve sunumlarda kimliksizleştirmenin gerçekten geri döndürülemez olması
- Arşiv ve yedekleme sistemlerine erişim yetkilerinin kişi bazında loglanması
- Veri paylaşımının, özellikle yurt dışı iş birliklerinde ayrıca değerlendirilmesi
Aydınlatma ve Onam Belgeleri
Hasta yönünden aydınlatma yükümlülüğü ile veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğü aynı şey değildir. Tetkikin riskleri, kontrast madde uygulaması ve alternatifleri hakkında yapılan tıbbi aydınlatma Hasta Hakları Yönetmeliği çerçevesinde; verinin işlenmesine ilişkin bilgilendirme ise KVKK çerçevesinde ele alınır. Tek bir matbu formun her iki yükümlülüğü birden karşıladığı varsayımı, ihtilaf hâlinde savunmayı zayıflatır.
Araştırma Boyutu ve Etik Kurul
Merkez bünyesinde yürütülecek insan üzerindeki çalışmalarda etik kurul onayının, çalışmanın başlangıcından önce alınmış olması gerekir. Sonradan alınan onay, geçmişte toplanan verinin hukuka uygunluğunu kendiliğinden sağlamaz. Çalışma protokolündeki değişiklikler de ayrıca onaya bağlıdır.
Uyuşmazlık Çıktığında Muhatap Kimdir
Vakıf üniversitesine bağlı bir merkezde verilen sağlık hizmetinden doğan zarar taleplerinde muhatabın üniversite tüzel kişiliği mi, ilgili hekim mi olduğu; talebin sözleşmeye mi haksız fiile mi dayandığı en başta belirlenmelidir. Bu belirleme hem görevli yargı yerini hem de zamanaşımı süresini doğrudan etkiler. Radyolojik raporun geç düzenlenmesi ya da bulgunun bildirilmemesi iddialarında, görüntünün sisteme yüklenme ve okunma zamanlarını gösteren kayıtlar belirleyici olur.
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Sağlık hizmeti ve araştırma faaliyeti bir arada yürütüldüğünde sorumluluk dağılımı dosyaya göre değiştiğinden, somut olayınızı belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirmeye açmanız önerilir.