Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği İçmimarlar Odası Bilirkişilik Yönetmeliği, iç mimarlık alanında bilirkişilik yapacak meslek mensuplarının niteliklerini, eğitimini ve listeye kayıt sürecini düzenler. Metin hem bilirkişi olmak isteyen meslek mensubunu hem de dosyasında iç mimarlık uzmanlığı gerektiren tarafı ilgilendirir: bilirkişinin yetkinliği, raporun hukuki değerinin ilk basamağıdır.
Kimler bu alanda bilirkişi olabilir?
Düzenlemenin çerçevesi; oda kaydının bulunması, mesleki deneyimin belirli bir düzeye ulaşması, temel ve alan eğitimlerinin tamamlanması ve disiplin yönünden engel bulunmaması etrafında kurulur. Uzmanlık alanının doğru seçilmesi de önemlidir; iç mimarlık kapsamında tasarım, uygulama, maliyet ve imalat kalitesi farklı deneyim gerektiren başlıklardır.
Başvuru dosyasında en sık eksik kalanlar
- Mesleki deneyimi belgeleyen iş bitirme veya sözleşme örneklerinin yetersizliği
- Oda kayıt durumunun ve aidat yükümlülüğünün güncel olmaması
- Eğitim katılım belgelerinin geçerlilik döneminin geçmiş olması
- Uzmanlık alanının başvuruda geniş ve belirsiz biçimde beyan edilmesi
Eksik başvuru, çoğu zaman doğrudan reddedilmek yerine tamamlanması istenerek geri döner; ancak listelerin oluşturulduğu dönem kaçırıldığında bir sonraki döneme kalınması ihtimali doğar. Bu nedenle başvuru takviminin izlenmesi, belgelerin kendisi kadar kritiktir.
Bilirkişinin rapor yazarken taşıdığı sorumluluk
Bilirkişi, kendisine sorulan teknik soruların dışına çıkmamakla yükümlüdür. Hukuki nitelendirme yapmak, tarafların iddialarını değerlendirmek ya da sözleşmenin geçerliliği konusunda görüş bildirmek bilirkişinin alanı değildir. Raporun; incelenen yer, tarih, kullanılan yöntem, ölçüm ve hesaplama adımları ile ulaşılan sonuç bakımından izlenebilir olması beklenir. İzlenebilir olmayan rapor, doğru olsa dahi itiraz karşısında zayıf kalır.
Tarafsızlık ve çekinme
Meslek mensubunun daha önce aynı projede görev alması, taraflardan biriyle iş ilişkisi bulunması ya da rapor konusuyla ekonomik bağlantısının olması hallerinde görevden çekinmesi beklenir. Bu durumun sonradan ortaya çıkması, hem raporun tartışmaya açılmasına hem de meslek mensubu bakımından disiplin sürecine yol açabilir.
Tarafların kullanabileceği kontrol adımları
- Görevlendirilen bilirkişinin uzmanlık alanının uyuşmazlıkla örtüşüp örtüşmediğini inceleyin.
- Raporda hangi belgelerin incelendiğinin listelendiğini kontrol edin.
- Ölçüm ve hesaplamaların dayanağını sorgulayın.
- İtirazınızı raporun ilgili bölümünü göstererek yazın.
Bu içerik genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Bilirkişilik başvurusu ya da rapora itiraz süreçlerinde ilgili odanın güncel duyuruları ve dosyanın kendi koşulları belirleyici olacağından, adım atmadan önce mesleki ve hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.