Danışma kurullarının çalışma usul ve esaslarını belirleyen yönetmelikler, kurulun ne zaman toplanacağını, kararını nasıl alacağını ve bu kararların kurum içinde nasıl bir ağırlık taşıyacağını düzenler. Usule ilişkin bu kurallar biçimsel görünse de, alınan kararın sonradan sakatlanmasının en sık nedeni tam da bu başlıklardır.
Danışma Kararı ile İcrai Karar Farkı
Danışma kurulunun görüşleri kural olarak yol gösterici niteliktedir ve tek başına doğrudan hukuki sonuç doğurmaz. Bu görüş üzerine yetkili organ tarafından alınan karar ise icrai işlemdir. Ayrım pratikte önemlidir: dava konusu edilebilecek olan, kural olarak kesin ve yürütülebilir nitelikteki icrai işlemdir; salt istişari nitelikteki görüşe karşı açılan davanın esasa girilmeden reddedilme ihtimali yüksektir.
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Yönetmelikte öngörülen toplantı yeter sayısı sağlanmadan açılan bir oturumda alınan kararlar, geçerlilik yönünden tartışmaya açıktır. Aynı biçimde, çağrının usulüne uygun ve öngörülen süre içinde yapılmaması da itiraz sebebi olarak ileri sürülür. Gündemin toplantıdan önce üyelere iletilmesi, üyelerin hazırlıklı katılım hakkının bir parçası sayılır.
Tutanak ve Muhalefet Şerhi
- Katılımcı listesinin imzalı biçimde tutanağa eklenmesi
- Oylama sonucunun sayısal olarak yazılması
- Karşı oy kullanan üyenin gerekçesini şerh olarak yazdırabilmesi
- Gündem dışı görüşülen konuların ayrıca belirtilmesi
Muhalefet şerhi yalnızca kişisel bir kayıt değildir; kararın sonradan denetlenmesi hâlinde tartışmanın hangi noktada yoğunlaştığını gösteren en somut belgedir.
Üyelik ve Çekilme Hâlleri
Üyelerin görev süresi, yeniden görevlendirme imkânı ve üyeliğin sona erme sebepleri yönetmelikte düzenlenir. Kişisel menfaat ilişkisi bulunan bir gündem maddesinde üyenin görüşmeye katılmaması, kararın tarafsızlık yönünden korunmasını sağlar. Bu yükümlülüğün göz ardı edilmesi, kararın sonraki denetiminde öne çıkan bir sakatlık iddiasına dönüşür.
Usul Sakatlığı İddiasında İzlenecek Sıra
- Toplantı çağrısı, gündem ve tutanak örneklerini yazılı olarak talep edin.
- Hangi kuralın ihlal edildiğini yönetmelik metnine dayanarak somutlaştırın.
- Kurum içi düzeltme veya yeniden görüşme talebini süresinde iletin.
- İcrai nitelikteki nihai işlem doğduğunda idari yargı süresini takvime alın.
Buradaki değerlendirme genel niteliktedir; kurulun kendi yönetmeliğindeki özel hükümler ve alınan kararın türü sonucu değiştirebileceğinden, somut bir uyuşmazlıkta belgelerin bütününün incelenmesi gerekir.