Harçlar Kanunu genel tebliğleri, kanuna ekli tarifelerdeki maktu ve nispi harç tutarlarının güncel karşılığını gösterir. Dava takip eden taraflar açısından bu tutarlardan daha kritik olan husus, harcın yatırılmaması ya da eksik yatırılmasının yargılamanın seyrini doğrudan durdurabilmesidir.
Harç, yargılamanın ön koşulu olarak
Dava açılırken başvurma harcı ile karar ve ilam harcının peşin kısmı yatırılmadan dosya işleme alınmaz. Eksiklik sonradan fark edildiğinde mahkeme süre verir; verilen süre içinde tamamlanmazsa dosya işlemden kaldırılabilir ve bu durum hak kaybına dönüşebilir. Bu nedenle harç yatırma belgesi, dilekçeyle birlikte dosyanın kalıcı kaydına alınmalıdır.
Nispi harçta değer tartışması
Konusu para ile ölçülebilen davalarda harç, dava değeri üzerinden hesaplanır. Dava değeri sonradan artırıldığında ya da bilirkişi raporuyla talep yükseldiğinde ek harç gündeme gelir. Islah ve talep artırımı gibi işlemlerde ek harcın yatırılmaması, artırılan kısım bakımından talebin dikkate alınmaması sonucunu doğurabilir.
Fazla veya yersiz ödenen harcın iadesi
Yanlış hesap, mükerrer yatırma veya davanın harca tabi olmadığının anlaşılması hâllerinde iade talep edilebilir. İade için makbuz aslı, dosya bilgisi ve iadeyi gerektiren nedeni açıklayan dilekçe gerekir. Talebin süreye tabi olduğu ve sürenin ödeme tarihinden itibaren işlediği gözden kaçırılmamalıdır.
Harç yönünden dosya kontrol listesi
- Başvurma, peşin ve karar harcı kalemlerinin ayrı ayrı yatırılıp yatırılmadığı
- Harçtan muafiyet veya adli yardım talebinin dilekçede açıkça ileri sürülüp sürülmediği
- Islah, karşı dava ve talep artırımında ek harcın yatırıldığı
- Kanun yoluna başvuruda istinaf veya temyiz harçlarının tamamlandığı
- Karar kesinleştiğinde bakiye harcın kimin üzerinde bırakıldığı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Harç kalemleri dava türüne ve talebin niteliğine göre farklılaştığından, eksik harç uyarısı aldığınızda süre dolmadan dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yararlı olur.