Bağımsız denetim yetkilendirme tebliği, denetim yapabilmek için aranan şartları, yetkilendirme başvurusunun usulünü ve yetkinin sınırlandırılması ile sona erdirilmesi hallerini düzenler. Yetkilendirme, bir kere alınıp kenara konulan bir belge değildir; şartların sürekli olarak korunmasını gerektiren dinamik bir statüdür.
Yetkilendirme neyi ifade eder
Yetki, denetim kuruluşuna ya da denetçiye belirli kapsamda denetim yapma imkânı tanır. Kapsamın sınırları, hangi tür işletmelerin denetlenebileceğini de belirlediğinden, sözleşme imzalanmadan önce yetkinin kapsamı ile denetlenecek işletmenin niteliği karşılaştırılmalıdır. Kapsam dışı bir denetim üstlenmek, hem denetim raporunun değerini hem kuruluşun statüsünü tartışmalı hale getirir.
Kuruluşta aranan yapısal şartlar
- Ortaklık yapısının ve pay sahipliğinin öngörülen niteliklere uygun olması.
- Yeterli sayıda ve nitelikte denetçi kadrosunun fiilen bulunması.
- Kalite kontrol sisteminin kurulmuş ve işler durumda olması.
- Bağımsızlığı zedeleyecek ilişkilerin izlenmesi ve kayda geçirilmesi.
Pay ve kadro değişikliklerinin bildirimi
Ortak giriş çıkışı, pay devri, sorumlu denetçi ayrılması ya da kadro sayısının şartın altına düşmesi, yetkilendirmenin dayandığı temeli etkiler. Bu değişikliklerin belirlenen süre içinde bildirilmesi ve eksik doğmuşsa giderilmesi beklenir. Bildirim yapılmaksızın geçen dönem, sonraki bir incelemede yetkinin şartsız kullanıldığı tespitine dönüşebilir.
Askıya alma ve iptal aşamasında savunma
Yetkinin askıya alınması geçici, iptali ise kalıcı sonuç doğurur. Her iki halde de öncesinde bir inceleme ve savunma aşaması bulunur; bu aşamada eksikliğin niteliği, giderilebilir olup olmadığı ve giderilmesi için makul süre istenip istenmediği ortaya konmalıdır. Savunmada yalnızca eksikliğin varlığı tartışılmamalı, ölçülülük yönünden daha hafif bir tedbirin yeterli olacağı da somut verilerle gösterilmelidir.
Devam eden denetim sözleşmelerinin akıbeti
Yetki sona erdiğinde yürüyen sözleşmelerin ne olacağı çoğu kez ihmal edilir. Müşteriye bildirim, dosya devri, tamamlanmamış işler için ücret ilişkisi ve raporların durumu, sözleşme hükümleri ile birlikte ayrıca ele alınmalıdır.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yetkilendirme statünüzü etkileyen bir yazı tebliğ edildiğinde, güncel tebliğ metni ve dosya içeriğiyle birlikte hukuki değerlendirme yapılması önerilir.