İstanbul ili sınırları içinde yer alan bazı taşınmazlar, Sabiha Gökçen Havalimanı doğal gaz boru hattı deplase projesi kapsamında BOTAŞ lehine acele kamulaştırma kararına konu edilmiştir. Deplase, mevcut bir hattın kaldırılıp başka bir güzergâha alınması anlamına gelir ve bu özelliğiyle sıfırdan hat çekilmesinden farklı sorunlar doğurur.
Deplase Kamulaştırmasını Farklı Kılan Nedir
Yeni bir hat söz konusu olduğunda taşınmaz ilk kez kısıtlanır. Deplasede ise bazı parseller üzerindeki eski kısıt kalkarken, daha önce hiç etkilenmemiş parseller ilk kez kapsama girer. Bu yüzden aynı mahallede iki komşu taşınmazın hukuki durumu tamamen ters yönde değişebilir. Malikin ilk işi, kendi parselinin hangi grupta olduğunu resmî belgeden tespit etmektir.
Tapudaki Eski Şerh Kendiliğinden Kalkmaz
Güzergâhtan çıkarılan taşınmazlarda, eski hatta ilişkin irtifak veya beyan kayıtları tapuda durmaya devam edebilir. Bu kayıt, satışta ve kredi işlemlerinde alıcı karşısında sorun çıkarır. Terkin için idareye başvurulması, gerekirse tapu müdürlüğünde işlem başlatılması gerekir. Kısıt fiilen sona ermiş olsa dahi kayıt duruyorsa, taşınmazın piyasa değeri bundan olumsuz etkilenir.
Kentsel Alanda Değer Tartışması
İstanbul'un havalimanı çevresindeki parsellerinde, taşınmazın arsa niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği bedeli belirleyen ana meseledir. İmar planındaki durum, altyapı hizmetlerinden yararlanma, yola cephe ve çevredeki yapılaşma yoğunluğu bu değerlendirmede öne çıkar. Emsal gösterilecek satışların gerçekten benzer nitelikte olması, itirazın kabul edilebilirliği bakımından belirleyicidir.
Yapı ve Ruhsat Sürecine Etkisi
Hat güzergâhına giren alanlarda inşaat, kazı ve ağaçlandırma sınırlanır. Devam eden bir yapı ruhsatı veya proje varsa, güzergâhla çakışma erken aşamada belirlenmelidir. Aksi hâlde tamamlanmış imalatlar sonradan bozulmak zorunda kalabilir ve doğan zararın karşılığı ayrı bir uyuşmazlığa dönüşür. İlgili belediyeden ve idareden güzergâh krokisinin talep edilmesi bu riski azaltır.
Yol Ayrımını Doğru Yapmak
Kararın kendisine yönelik itiraz idari yargıda, bedelin yetersizliğine yönelik tartışma ise bedel tespiti dosyasında yürür. Aynı dilekçede iki talebi birleştirmek, çoğu zaman görev ve yetki yönünden reddedilme sonucunu doğurur. Hangi sonucun hedeflendiği baştan belirlenmeli, başvuru buna göre yapılmalıdır.
Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Parselin güzergâha girip girmediği ve tapudaki kayıtların durumu her dosyada ayrı incelenmesi gereken konular olduğundan, somut belgelerle birlikte hukuki görüş alınması yerinde olacaktır.