Korunma önlemine ilişkin tebliğler yayımlandığında sürecin ağırlık merkezi soruşturmadan gümrük masasına kayar. 2013/6 sayılı Tebliğ gibi metinlerin ithalatçı açısından pratik sonucu, belirli ürünlerin ithalinde ek mali yükümlülük ödenmesi, teminat verilmesi veya belge ibraz edilmesidir. Bu aşamada yapılan hataların bedeli, soruşturma aşamasındakinden daha hızlı biçimde ortaya çıkar.
Önlemin Gümrükteki Karşılığı
Önlem, beyannamenin tescili sırasında uygulanır. Bu nedenle belirleyici olan, malın sipariş tarihi ya da yükleme tarihi değil, mevzuatın öngördüğü tescil anına ilişkin kuraldır. Yolda olan mallar bakımından geçiş hükümleri bulunup bulunmadığı tebliğ metninden kontrol edilmelidir; bu kontrol yapılmadığında beklenmeyen bir maliyet doğar.
Sınıflandırma Uyuşmazlıkları
Uygulamadaki uyuşmazlıkların önemli bölümü, ürünün önlem kapsamındaki tarife pozisyonuna girip girmediği tartışmasından çıkar. İthalatçı ile idarenin farklı sınıflandırma yapması halinde şu adımlar önem taşır:
- Ürünün teknik özelliklerini gösteren üretici belgelerinin dosyaya konulması,
- Gerekirse laboratuvar tahlili talep edilmesi ve şahit numune hakkının kullanılması,
- Aynı ürün için daha önce alınmış bağlayıcı tarife bilgisi varsa ibraz edilmesi,
- Beyanın ihtirazi kayıtla yapılarak itiraz hakkının korunması.
Teminat, Ödeme ve Geri Verme
Uyuşmazlık halinde malın çekilebilmesi için teminat verilmesi mümkündür. Teminatla çekim, ticari akışı korurken hukuki tartışmayı sürdürme imkânı sağlar. İtiraz veya dava lehe sonuçlanırsa, fazla alınan tutarların geri verilmesi için 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda öngörülen usul işletilir. Geri verme talebinin de kendi süresi bulunduğu, kararın kesinleşmesinin beklenmesinin her zaman doğru olmadığı unutulmamalıdır.
İdari İtiraz Basamakları
Gümrük idaresinin kararlarına karşı önce idari itiraz yolunun tüketilmesi gerekir. İtiraz, kararı veren idarenin bir üst makamına yapılır ve Gümrük Kanunu'nda öngörülen süre içinde kullanılmalıdır; bu süre kısa tutulduğu için tebliğ tarihi mutlaka kayda geçirilmelidir. İdari itiraz sonuçlanmadan doğrudan dava açılması, davanın usulden reddine yol açabilir. İtirazın reddi üzerine ise vergi mahkemesinde dava yolu açılır.
Kayıt Düzeni ve Ticari Sözleşmelere Yansıması
Ek yükümlülüğün alıcı ile satıcı arasında kime ait olacağı, teslim şekli ve sözleşme hükümleriyle yakından ilgilidir. Sözleşmede vergi ve harçların paylaşımına ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, ithalatçının öngörmediği bir maliyeti tek başına üstlenmesine yol açabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tebliğ edilmiş bir ek tahakkuk veya ceza kararı varsa, itiraz süresi işlemeye başladığından beyanname ve yazışmalarla birlikte hızlıca değerlendirme yapılmalıdır.