Orman mühendisliği, orman endüstri mühendisliği ve ağaç işleri endüstri mühendisliği alanında serbest yeminli meslek mensuplarının çalışma düzenini belirleyen tüzük, mesleki faaliyetin hangi koşullarda ve hangi denetim çerçevesinde yürütüleceğini ortaya koyar. Bu düzenleme, hem meslek mensubunun kendi hukuki güvenliği hem de düzenlediği belgeye güvenen üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurur.
Serbest Yeminli Meslek Mensubu Ne Anlama Gelir?
Yeminli sıfatı, meslek mensubunun düzenlediği rapor ve belgelere idari süreçlerde belirli bir güven değeri kazandırır. Bu güvenin karşılığı ise ağırlaştırılmış bir sorumluluktur: beyanın gerçeğe aykırılığı yalnızca disiplin boyutunda kalmayabilir, koşulları oluştuğunda cezai ve tazminat sorumluluğu da gündeme gelir.
Faaliyete Başlarken Kontrol Edilmesi Gerekenler
- Odaya kayıt ve ruhsat işlemlerinin tamamlanmış olması
- Yemin ve tescil aşamasının usulüne uygun yapılması
- Faaliyet konusunun yetki alanı içinde kalıp kalmadığı
- Sözleşme, ücret ve dosya arşivi düzeninin kurulması
Düzenlenen Belgelerde Sorumluluğun Sınırı
Meslek mensubu, kendi teknik incelemesine dayanmayan verileri doğrulamadan aktardığında sorumluluk riski büyür. Bu nedenle rapora esas alınan ölçüm, tespit ve saha gözlemlerinin kaynağı belgeyle birlikte saklanmalı; müşteri beyanına dayanan hususlar raporda açıkça ayrıştırılmalıdır. Uygulamada en sık tartışma, hangi verinin kimin sorumluluğunda olduğunun rapor metninden anlaşılamamasından çıkar.
Disiplin İşlemi ve İdari Yargı Yolu
Meslek mensubu hakkında yürütülen disiplin sürecinde savunma hakkının kullandırılması usulün temel unsurudur. Savunma istem yazısının tebliği, verilen süre ve isnat edilen fiilin somut olarak gösterilip gösterilmediği ayrı ayrı incelenmelidir. Disiplin cezasına karşı idari yargıya başvuruda İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki dava açma süresi işler; sürenin başlangıcı kural olarak usulüne uygun tebliğ tarihidir. Tebligatın yanlış adrese yapıldığı iddiası varsa, bu husus dava dilekçesinde ayrıca ileri sürülmelidir.
Uygulamada Öne Çıkan Riskler
- Yetki alanı dışındaki iş için rapor düzenlemek
- Aynı işte çıkar çatışması doğuran birden fazla tarafa hizmet vermek
- Saha incelemesi yapılmadan masa başı değerlendirme yapmak
- Dosya ve müsvedde kayıtlarını yeterli süre saklamamak
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup, her dosyanın kendi teknik ve hukuki özellikleri farklı sonuçlar doğurabilir. Hakkınızda başlatılmış bir inceleme veya disiplin süreci varsa, işlem dosyasının tümü görülmeden yapılacak değerlendirme yanıltıcı olabilir.