Mahkemede tanık olarak dinlenen kişi, bu nedenle harcadığı zaman ve yaptığı yol gideri için ücret ve masraf talep edebilir. Tanıklık Ücret Tarifesi, tanığa ödenecek günlük tutarın sınırlarını ve hangi giderlerin karşılanacağını gösterir. Uygulamada tanıkların çoğu bu hakkın varlığından haberdar olmadığı için talep etmeden duruşma salonundan ayrılmaktadır.
Tanık Ücreti Neyin Karşılığıdır?
Tanık ücreti, bir hizmet bedeli değil; tanığın işinden veya günlük yaşamından ayrı kaldığı süre ile kaybettiği kazancın karşılığıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, tanığın çağrıya uyma yükümlülüğü yanında bu ödemeye ilişkin hakkını da tanır. Ücret, tanığın sosyal ve ekonomik durumu ile kaybettiği zaman dikkate alınarak tarife sınırları içinde belirlenir.
Ücret Dışında Karşılanabilecek Giderler
- Yol gideri: Tanığın ikametgâhı ile mahkeme arasındaki gidiş-dönüş ulaşım bedeli.
- Konaklama: Başka bir yerden gelen ve aynı gün dönmesi mümkün olmayan tanık için barınma gideri.
- Beslenme: Yolculuk ve bekleme süresine bağlı zorunlu giderler.
Talep Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?
- Duruşmada dinlenme işlemi bittikten sonra, salondan ayrılmadan önce ücret ve gider talebi sözlü olarak beyan edilir ve tutanağa geçirilir.
- Yol ve konaklamaya ilişkin belgeler (bilet, fatura, fiş) hâkime ibraz edilir; belgesiz talepler için takdir yetkisi devreye girer.
- Mahkemenin takdir ettiği tutar, dosyadaki avanstan ya da ilgili birim aracılığıyla tanığa ödenir.
- Ödeme için banka hesap bilgisi istenmesi hâlinde, bilginin doğru yazıldığı tutanak üzerinden kontrol edilmelidir.
Ücreti Sonuçta Kim Yüklenir?
Tanık ücreti yargılama gideri kalemlerinden biridir. Bu nedenle nihai kararda, yargılama giderlerinin haksız çıkan tarafa yükletilmesi kuralı çerçevesinde taraflar arasında paylaştırılır. Tanık delili gösteren tarafın, duruşma öncesinde bu kalemi de kapsayacak şekilde gider avansını tamamlaması gerekir; avansın eksik kalması tanığın dinlenmesini geciktirebilir.
En Sık Karşılaşılan Kayıp: Talebin Hiç Dile Getirilmemesi
Tanık ücreti kendiliğinden hesaplanıp gönderilen bir ödeme değildir; talep edilmesi esastır. Duruşma günü işten izin alan bir tanığın, dinlenme sonrası tek cümlelik bir beyanla bu hakkını kullanması yeterlidir. Talebin tutanağa geçmemesi hâlinde sonradan ispat güçleşir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve tarife tutarları her yıl yenilenmektedir. Tanıklık yapacağınız dosyanın türüne göre usul farklılıkları bulunabileceğinden, tereddüt hâlinde mahkeme kalemine danışmanız ya da hukuki destek almanız faydalı olur.