Sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren bir üniversite merkezi, araştırma ve koordinasyon işlevinin yanında yurt dışından gelen hastalarla kurulan ilişkilerin düzenlenmesinde de rol oynar. Bu alanın hukuki özelliği, uyuşmazlığın birden fazla ülkeyle bağlantılı olmasından kaynaklanır; sıradan bir tıbbi uyuşmazlıktan farklı sorular gündeme gelir.
Yabancılık Unsuru Neyi Değiştirir
Hastanın yabancı olması, uyuşmazlığa 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un uygulanmasını gerektirebilir. Bu durumda üç ayrı soruya yanıt aranır: hangi ülke mahkemesi yetkilidir, hangi ülkenin hukuku uygulanır ve verilecek kararın diğer ülkede tanınıp tenfiz edilmesi mümkün müdür. Bu üç soru birbirinden bağımsızdır; yetkili mahkemenin belirlenmiş olması, uygulanacak hukukun da otomatik olarak belirlendiği anlamına gelmez.
Sözleşmede Bulunması Gereken Kayıtlar
- Sunulacak hizmetin kapsamı, uygulanacak işlemler ve dâhil olmayan hizmetler
- Toplam bedel, hangi kalemlerin ek ücrete tabi olduğu ve ödeme koşulları
- Komplikasyon gelişmesi hâlinde ek tedavi masraflarının kime ait olacağı
- Taburculuk sonrası takip ve hastanın ülkesine döndükten sonraki iletişim usulü
- Yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuka ilişkin açık hüküm
Aracı Kuruluşun Konumu
Sağlık turizminde hasta çoğu zaman doğrudan sağlık kuruluşuyla değil, aracı bir kuruluş üzerinden temas kurar. Aracının verdiği taahhütlerin sağlık kuruluşunu bağlayıp bağlamadığı, sonradan çıkan uyuşmazlıkların temel tartışma konusudur. Aracının yetkisinin sınırının yazılı olarak belirlenmesi ve hastaya bildirilmesi, kurum açısından koruyucudur. Hasta açısından ise kiminle sözleşme kurduğunu baştan netleştirmek önemlidir.
Dil ve Onam
Aydınlatılmış onamın, hastanın anladığı dilde alınması gerekir. Türkçe hazırlanmış bir metnin yabancı hastaya imzalatılması, bilgilendirmenin gerçekleştiğini göstermeye yetmez. Tercüman kullanılmışsa tercümanın kimliği ve onam sırasında hazır bulunduğu kayda geçirilmelidir. Bu ayrıntı, sonradan yürütülen tartışmalarda belirleyici olabilmektedir.
Uyuşmazlık Çıkmadan Alınacak Önlemler
- Tüm sözleşme ve bilgilendirme metinlerini iki dilli olarak hazırlayın ve nüshaları imzalatın.
- Ödeme ve fatura kayıtlarını hasta adıyla eşleşecek şekilde düzenleyin.
- Tıbbi kayıtları, hastanın kendi ülkesindeki hekimlerin de kullanabileceği bir bütünlükte teslim edin.
- Taburculuk sonrası iletişim kanalını yazılı olarak bildirin ve kaydını tutun.
- Kişisel verilerin yurt dışına aktarılması gerekiyorsa aktarım şartlarını önceden sağlayın.
Sınır aşan sağlık hizmetlerinde uyuşmazlıklar, birden fazla hukuk düzeninin devreye girmesi nedeniyle karmaşık hâle gelebilir. Sözleşme hazırlığı veya doğmuş bir ihtilaf söz konusu olduğunda, konunun milletlerarası özel hukuk boyutuyla birlikte incelenmesi gerekir.