Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a dayanarak SMS, e-posta ve çağrı yoluyla gönderilen ticari iletilerin koşullarını belirler. Bu rehberin odağı, bir şikâyetle karşılaşan hizmet sağlayıcının onayı nasıl ispatlayacağı sorusudur.
Onay Kuralı ve İstisnaları
Kural, alıcıdan önceden onay alınmasıdır. Onayın; ticari elektronik iletinin içeriğini, gönderen tarafı ve iletişim kanalını kapsayacak şekilde açık olması beklenir. Sözleşme metninin içine gizlenmiş, önceden işaretlenmiş kutucuklarla alınan onaylar uygulamada geçersiz sayılabilmektedir. Esnaf ve tacirlere yapılan gönderiler ile mevcut bir sözleşme ilişkisinin devamı niteliğindeki bilgilendirmeler bakımından farklı kurallar bulunur; ancak bu istisnalar geniş yorumlanmaya elverişli değildir.
İleti İçeriğinde Bulunması Gerekenler
- Gönderenin kim olduğunu tereddüde yer bırakmayacak biçimde gösteren bilgi.
- İletinin ticari nitelikte olduğunun anlaşılmasını sağlayan ifade.
- Kolay erişilebilir, ücretsiz ve tek adımda kullanılabilen ret imkânı.
- İndirim ve kampanya içeriklerinde geçerlilik koşullarına ilişkin açıklama.
İYS Kaydının Belirleyiciliği
Onayların İleti Yönetim Sistemi'ne yüklenmesi ve alıcının ret hakkını buradan da kullanabilmesi, sistemin merkezine yerleşmiştir. Sisteme yüklenmemiş onaya dayanılarak gönderim yapılması, onay fiilen alınmış olsa dahi aykırılık iddiasına açık kapı bırakır. Ret bildiriminin sisteme yansıması ile gönderim listelerinin güncellenmesi arasındaki gecikme de sık rastlanan bir sorun kaynağıdır.
Şikâyette İspat Yükü Kimde?
Uyuşmazlığın merkezinde çoğu zaman tek bir soru vardır: onay gerçekten alınmış mıydı? İspat külfeti hizmet sağlayıcı üzerindedir ve burada sözlü beyan yeterli görülmez. İspat için saklanması gereken asgari unsurlar şunlardır:
- Onayın alındığı tarih ve saat bilgisi.
- Onayın hangi kanaldan (web formu, çağrı merkezi, fiziki metin) alındığına dair kayıt.
- Elektronik ortamda alınan onaylarda IP adresi ve işlem kaydı.
- Ret talebinin ulaştığı an ile gönderimin durdurulduğu an arasındaki sürenin kaydı.
KVKK ile Çakışan Alan
Aynı gönderim, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından da bir işleme faaliyetidir. Ticari ileti onayının alınmış olması, kişisel verinin işlenmesi için ayrıca hukuka uygunluk sebebi bulunduğu anlamına gelmez. Uygulamada iki ayrı süreç yürütülmediğinde, tek bir şikâyet iki ayrı idari süreci tetikleyebilmektedir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar. Gönderim altyapınıza ve mevcut onay kayıtlarınıza göre değerlendirme değişebileceğinden, şikâyet veya inceleme bildirimi ulaştığında yanıt süresi dolmadan hukuki görüş alınması önerilir.