Girişimcilik ve yenilikçilik merkezleri, üniversite ile dış paydaşları buluşturan yapılar olarak çalışır. Galatasaray Üniversitesi bünyesindeki merkeze ilişkin yönetmelik, merkezin amaç ve organlarını belirlerken; merkezin yürüttüğü işlerin hukuki niteliği çoğunlukla imzalanan proje sözleşmelerinde şekillenir. Bu nedenle yönetmelik okunurken asıl soru şudur: merkezin faaliyeti sonucunda doğan yükümlülük kime aittir?
Yönetmelik ile Sözleşme Arasındaki İş Bölümü
Yönetmelik, merkezin ne yapabileceğini belirler; sözleşme ise somut işte kimin neyi taahhüt ettiğini gösterir. Yönetmelikte sayılmayan bir faaliyet için imzalanan sözleşme, kurum içi denetimde görev alanı dışı sayılabilir. Tersine, yönetmelikte sayılmış olması da sözleşmedeki edimin belirsiz bırakılmasını mazur göstermez. İkisinin birlikte okunması gerekir.
Sanayi İş Birliği Projelerinde Kritik Maddeler
- Teslim ve kabul: hangi çıktının hangi kriterle kabul edileceği ölçülebilir biçimde yazılmalıdır.
- Gecikme: akademik takvim ile şirket takvimi çakışabilir; gecikme hâlinde sonucun ne olacağı önceden belirlenmelidir.
- Sorumluluk sınırı: araştırma çıktısının ticari başarısı garanti edilemez; bu husus sözleşmede açıkça ifade edilmelidir.
- Gizlilik: yayın yapma hakkı ile ticari sır dengesi kurulmalıdır.
Yayın Hakkı ile Gizlilik Çatışması
Akademik tarafın yayın yapma ihtiyacı ile şirketin bilgiyi saklama beklentisi doğal olarak çatışır. Uygulamada dengeyi kuran çözüm, yayın öncesi karşı tarafa sınırlı bir inceleme süresi tanınması ve bu sürenin sonunda yayının yapılabilmesidir. Süresiz gizlilik taahhüdü, akademik personel bakımından fiilen uygulanamaz bir yük doğurur.
Ödeme ve Bütçe Yönetimi
Proje bedelinin üniversitenin döner sermaye veya ilgili mali usulleri üzerinden yürütülmesi zorunludur. Ödemenin doğrudan kişilere yapılması, hem mali mevzuata aykırılık hem de vergisel sorun doğurur. Ara ödemelerin çıktı aşamalarına bağlanması, tarafların riskini dengeleyen basit bir düzenlemedir.
Uyuşmazlık Çıkmadan Alınacak Önlemler
- Proje kapsamını, dışında kalan işleri de yazarak belirleyin.
- Ekipteki her kişinin rolünü ve süresini ekli listede gösterin.
- Fikri hak sahipliğini ve kullanım lisansını ayrı maddede düzenleyin.
- Toplantı tutanaklarını ve yazışmaları tek dosyada saklayın; ispat çoğunlukla buradan sağlanır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Proje sözleşmeleri taraflara göre önemli farklılıklar gösterdiğinden, imza öncesinde metnin hukukçu tarafından gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır.