Üniversitelerin fonksiyonel yüzey ve arayüzey araştırmaları gibi ihtisas alanlarında kurduğu uygulama ve araştırma merkezleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun çizdiği çerçevede yönetmelikle kurulur ve işler. Bu yönetmelikler yalnızca akademik bir örgütlenme metni değildir; merkez müdürünün görevlendirilmesi, yönetim kurulu kararları, laboratuvar hizmet bedelleri ve fikri ürünlerin paylaşımı gibi hukuki sonuç doğuran konuların dayanağıdır.
Merkez Organlarının İşlemleri İdari İşlem Midir?
Merkez müdürü, yönetim kurulu ve danışma kurulu kararları, üniversite tüzel kişiliği adına alınan kararlar olduğundan idari işlem niteliği taşır. Bir öğretim elemanının merkezdeki görevine son verilmesi, bir projenin merkez bünyesinden çıkarılması veya bir hizmet talebinin reddi, kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelik taşıdığı ölçüde idari yargı denetimine tabidir. Buna karşılık merkez içi görüş yazıları ve hazırlık nitelikli işlemler tek başına dava konusu edilemez.
Yönetmeliğe Aykırılık İddiasında İzlenen Yol
- İtiraz edilen kararın hangi organ tarafından, hangi toplantı ve karar sayısıyla alındığını belirleyin.
- Yönetmelikte o organ için öngörülen toplantı ve karar yeter sayısına uyulup uyulmadığını inceleyin; yeter sayı ihlali başlı başına iptal sebebi olabilir.
- Kararın ilgiliye usulüne uygun bildirilip bildirilmediğini araştırın; kurum içi duyuru panosu veya sözlü bildirim tebligat yerine geçmeyebilir.
- Üniversite bünyesinde üst makama başvuru imkânı varsa bunu, dava süresine etkisini gözeterek kullanın.
Sıkça Gözden Kaçan Nokta: Görev Süresi ve Yetki
Merkez müdürü ve yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri yönetmelikte belirlidir. Görev süresi dolmuş bir organ tarafından alınan karar, yetki unsuru bakımından sakat olabilir. Aynı şekilde rektörlüğe ait bir yetkinin merkez organınca kullanılması da yetki aşımı sonucunu doğurur. Bu iki husus, esasa hiç girmeden sonuç alınmasını sağlayabilecek argümanlardır.
Dosyaya Konulması Gereken Belgeler
- Yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlanmış tam metni ve varsa değişiklikleri
- Görevlendirme ve atama yazıları, görev süresi hesabını gösteren belgeler
- İtiraz konusu kararın onaylı örneği ve toplantı tutanağı
- Merkez ile üçüncü kişiler arasındaki protokol veya hizmet sözleşmeleri
Kapanış
Araştırma merkezi uyuşmazlıklarında akademik tartışma ile hukuki tartışmayı ayırmak gerekir. Yargısal denetimin konusu, kararın bilimsel isabeti değil, yetki, şekil, sebep, konu ve amaç bakımından hukuka uygunluğudur.
Bu yazı bilgilendirme amacı taşır; merkez yönetmelikleri üniversiteden üniversiteye farklılık gösterdiğinden, işlem yapılmadan önce ilgili yönetmeliğin güncel metni üzerinden hukuki değerlendirme alınması uygun olacaktır.