Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, hem bir eğitim birimi hem de fiilen hasta kabul eden bir sağlık kuruluşu olan merkezin işleyişini düzenler. Bu ikili nitelik, merkezin faaliyetlerini yalnızca yükseköğretim mevzuatı açısından değil, sağlık hizmeti sunumu ve kişisel verilerin korunması açısından da değerlendirmeyi zorunlu kılar.
Eğitim Amaçlı Uygulama ile Sağlık Hizmeti Arasındaki Çizgi
Merkezde yapılan işlemlerin bir kısmı öğrencinin gözetim altında yaptığı uygulamalardır. Hasta açısından bu durum, tedaviyi kimin yaptığı ve gözetimin nasıl sağlandığı sorusunu doğurur. Aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı da burada genişler: hastanın, işlemin eğitim kapsamında ve gözetim altında yapılacağını bilerek onay vermesi gerekir. Bu bilginin verilmemiş olması, onamın geçerliliğini tartışmalı hâle getirir.
Aydınlatılmış Onamda Aranan Unsurlar
- Planlanan işlemin, alternatiflerinin ve beklenen sonucun anlaşılır dille aktarılması
- Olası komplikasyonların ve tedavi sonrası bakımın açıklanması
- Onamın işlemden makul süre önce, baskı altında olmadan alınması
- Gözetim ilişkisinin ve uygulamayı yapacak kişinin konumunun belirtilmesi
Hasta Kayıtları ve Kişisel Verilerin Korunması
Diş hekimliği uygulamalarında tutulan radyografiler, ağız içi görüntüler ve tedavi planları 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli sağlık verisidir. Bu veriler yalnızca tedavi amacıyla ve yetkili kişilerce işlenebilir; eğitim, sunum veya tanıtım amacıyla kullanılacaksa bu amaç için ayrıca açık rıza alınması gerekir. Görsellerin kimliği belirsizleştirilmeden paylaşılması, kanun kapsamında ayrı bir sorumluluk doğurur.
Uyuşmazlık Doğduğunda Delil Zinciri
- Tedavi öncesi ve sonrası kayıtların tarihli biçimde dosyada bulunması.
- Onam formunun imzalı aslının, ekleriyle birlikte saklanması.
- Randevu, ödeme ve tedavi planı kayıtlarının birbirini doğrular şekilde tutulması.
- Şikâyet üzerine yapılan kurum içi değerlendirmenin yazıya geçirilmesi.
Merkez İşleyişinde Gözden Kaçan Başlıklar
Yönetmelikte belirtilen organların görev dağılımı, hasta şikâyetlerinin hangi birimde inceleneceğini de belirler. Şikâyetin yetkisiz bir birimde ele alınması, hem cevap süresini uzatır hem de kurum kaydının bütünlüğünü bozar. Ayrıca ücretlendirme ve döner sermaye uygulamalarının hastaya önceden açıklanması, sonradan doğacak alacak tartışmalarını azaltır.
Burada anlatılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Diş hekimliği uygulamalarından doğan sorumluluk iddiaları tedavi kayıtlarının içeriğine göre şekillendiğinden, somut bir olayda dosyanın bir hukukçu ve gerektiğinde bilirkişi gözüyle incelenmesi gerekir.